منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَفَعَهُ: فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ: {وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ} [الحج: 25] قَالَ: «لَوْ أَنَّ رَجُلًا هَمَّ فِيهِ بِإِلْحَادٍ وَهُوَ بِعَدَنِ أَبْيَنَ لَأَذَاقَهُ اللَّهُ عَذَابًا أَلِيمًا».
ترجمه
از عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه به صورت مرفوع [از پیامبر] روایت است: دربارهٔ این سخن خداوند عز و جل: {وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ} (و هر کس در آن [سرزمین حرام] از روی ستم، قصد انحراف [از حق] کند، از عذابی دردناک به او می‌چشانیم) [حج: ۲۵]، فرمودند: «لَوْ أَنَّ رَجُلًا هَمَّ فِيهِ بِإِلْحَادٍ وَهُوَ بِعَدَنِ أَبْيَنَ لَأَذَاقَهُ اللَّهُ عَذَابًا أَلِيمًا» یعنی: «اگر مردی درحالیکه در «عدن ابین» است، قصد انحراف [و گناه] در آن [حرم] را داشته باشد، هرآینه خداوند عذابی دردناک به او می‌چشاند».
شرح
عبدالله بن مسعود رضی الله عنه دربارهٔ این سخن خداوند عز و جل: {وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ} (و هر کس در آن [سرزمین حرام] از روی ستم، قصد انحراف [از حق] کند، از عذابی دردناک به او می‌چشانیم) [حج: ۲۵]، گفته است: اگر هر یک از مردم با خود نیت و عزم کند که در حرم مکه عمل بدی انجام دهد که با آن، آنچه را خداوند حرام کرده، حلال شمارد، چه با زبان باشد یا کشتن عمدی، این ظلم است. و هرچند این عزم در شهر عدن در یمن باشد، او سزاوار است که خداوند به خاطر آن، عذابی دردناک به او برساند، حتی اگر آن را انجام نداده باشد. پس در این مورد، عزم کردن [بر گناه] کافی است.
فواید
- بیان ویژگی خاص حرم و بزرگداشت آن.
- شیخ سعدی گفته است: و در این آیهٔ کریمه، وجوب احترام به حرم و شدت بزرگداشت آن، و هشدار نسبت به قصد گناه در آن و انجام آن [آمده است].
- ضحاک گفته است: همانا مردی در سرزمینی دیگر قصد گناه در مکه را می‌کند، پس آن [گناه] بر او نوشته می‌شود، درحالیکه هنوز آن را انجام نداده است.
شرح: العربية
ذكر عبد الله بن مسعود رضي الله عنه في قول الله عز وجل: {وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ} [الحج: 25]، قال: لو أن أحدًا من الناس حدّث نفسه وعزم أن يعمل في حرم مكة عملًا سيئًا تسْتحلّ فيه من الحرم ما حرم الله عليك من لسان أو قتل عامدًا أن ذلك ظلم، ولو كان العزم بمدينة عدن في اليمن فإنه مستحق أن يصيبه الله بعذاب أليم لأجل ذلك، ولو لم يفعله، فيكفي في ذلك أن يعزم.
- بيان خصوصية الحرم وتعظيمه.
- قال السعدي: وفي هذه الآية الكريمة، وجوب احترام الحَرَم، وشدة تعظيمه، والتحذير من إرادة المعاصي فيه وفعلها.
- قال الضَّحَّاك: إنَّ الرجل ليهِمُّ بالخطيئة بمكّة وهو بأرض أخرى فتكُتب عليه ولم يعملها.