هیچ مسلمانی نیست که مصیبتی به او برسد و آنچه را خدا به آن امر کرده است، بگوید: {إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} [بقره: ۱۵۶] (همانا ما از آنِ الله هستیم و به سوی او بازمی‌گردیم)، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا (خداوندا، مرا در مصیبتم پاداش ده و برایم بهتر از آن را جایگزین کن)

متن عربی

عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أُمِّ المؤْمنينَ رَضيَ اللهُ عنها أَنَّهَا قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ تُصِيبُهُ مُصِيبَةٌ فَيَقُولُ مَا أَمَرَهُ اللهُ: {إِنَّا لِلهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} [البقرة: 156]، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا، إِلَّا أَخْلَفَ اللهُ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا»، قَالَتْ: فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ: أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ مِنْ أَبِي سَلَمَةَ؟ أَوَّلُ بَيْتٍ هَاجَرَ إِلَى رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ إِنِّي قُلْتُهَا، فَأَخْلَفَ اللهُ لِي رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم.

ترجمه

از ام سلمه ام‌المؤمنین رضی‌الله‌عنها روایت است که گفت: از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمودند: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ تُصِيبُهُ مُصِيبَةٌ فَيَقُولُ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ: {إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} [البقرة: 156]، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا، إِلَّا أَخْلَفَ اللَّهُ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا»، یعنی: «هیچ مسلمانی نیست که مصیبتی به او برسد و آنچه را خدا به آن امر کرده است، بگوید: {إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} [بقره: ۱۵۶] (همانا ما از آنِ الله هستیم و به سوی او بازمی‌گردیم)، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا (خداوندا، مرا در مصیبتم پاداش ده و برایم بهتر از آن را جایگزین کن)، مگر آنکه خداوند بهتر از آن را برایش جایگزین می‌کند». [ام سلمه] گفت: پس هنگامی که ابوسلمه از دنیا رفت، [با خود] گفتم: کدام یک از مسلمانان از ابوسلمه بهتر است؟ او نخستین خانواده‌ای بود که به سوی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم هجرت کرد. اما با این حال، آن [دعا] را گفتم. پس خداوند، رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم را برایم جایگزین کرد.

شرح

ام‌المؤمنین ام سلمه رضی‌الله‌عنها ذکر کرده‌اند که روزی از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدند که می‌فرمودند: هیچ مسلمانی نیست که مصیبتی به او برسد و آنچه را که خداوند برایش پسندیده است، بگوید: {إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} (همانا ما از آنِ الله هستیم و به سوی او بازمی‌گردیم) [بقره: ۱۵۶]، «اللَّهُمَّ أْجُرْنِي» (خداوندا مرا پاداش ده) و اجر صبرم را عطا کن «فِي مُصِيبَتِي» (در مصیبتم)، و مرا عوض ده «وَأَخْلِفْ لِي» (و برایم جایگزین کن) به جای آن «خَيْرًا مِنْهَا» (چیزی بهتر از آن)؛ مگر آنکه خداوند بهتر از آن را برایش جایگزین می‌کند. [ام سلمه] گفت: پس هنگامی که ابوسلمه از دنیا رفت، [با خود] گفتم: چه کسی از مسلمانان از ابوسلمه بهتر است؟! او اولین خانواده‌ای بود که به سوی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم هجرت کرد. اما با این حال، خداوند مرا یاری داد و آن [دعا] را گفتم. پس خداوند، رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم را که از ابوسلمه بهتر بودند، برایم جایگزین کرد.

فواید

• این حدیث به صبر در هنگام مصیبت‌ها و پرهیز از بی‌تابی امر می‌کند.
• [این حدیث] به روی آوردن به خدا با دعا در هنگام سختی‌ها [تشویق می‌کند]؛ زیرا عوض [و جبران] نزد اوست.
• مؤمن باید از امر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم پیروی کند، هرچند حکمت آن برایش آشکار نباشد.
• تمام خیر در پیروی مؤمن از امر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم است.

موضوع‌ها

• عقيده
• فضائل و آداب
• آل بيت
• فضیلت آل بيت
• ایمانیات و اندرزها
• کارهای دل