وای بر پشت پاها از آتش دوزخ؛ کامل وضو بگیرید

متن عربی

عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو رَضيَ اللهُ عنهما قَالَ: رَجَعْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِمَاءٍ بِالطَّرِيقِ تَعَجَّلَ قَوْمٌ عِنْدَ الْعَصْرِ، فَتَوَضَّؤُوا وَهُمْ عِجَالٌ، فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِمْ وَأَعْقَابُهُمْ تَلُوحُ لَمْ يَمَسَّهَا الْمَاءُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنَ النَّارِ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ».

ترجمه

از عبدالله بن عَمرو ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که گفت: همراه با رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ از مکه به مدینه بازگشتیم، تا آنکه در راه به آبی رسیدیم، پس گروهی هنگام عصر زودتر رفتند و با عجله وضو گرفتند؛ پس هنگامی که به آنان رسیدیم، دیدیم که پشت پاهایشان خشک مانده و آب به آن نرسیده است. پس رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنَ النَّارِ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ» «وای بر پشت پاها از آتش دوزخ؛ کامل وضو بگیرید».

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ همراه با یارانش از مکه به مدینه سفر می‌کرد که در مسیر آبی یافتند. پس برخی از صحابه با عجله برای نماز عصر وضو گرفتند، به طوری که برای بیننده مشخص بود که پشت پاهای‌شان خشک است و آب نرسیده است، پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: برای کسانی که در شستن پشت پاهای‌شان به هنگام وضو کوتاهی می‌کنند، عذاب و هلاکت در آتش است؛ و به آنان امر نمود که در کامل نمودن وضو مبالغه کنند.

فواید

• وجوب شستن پاها در وضو؛ زیرا اگر مسح بر پاها جایز بود، برای ترک شستن پشت پا وعید دوزخ وارد نمی‌شد.
• وجوب شستن کامل اعضایی که باید در وضو شسته شوند؛ و اگر کسی حتی قسمت کوچکی از یک عضو را که شستنش واجب است، از روی تعمد و سهل‌انگاری نشوید، نمازش درست نیست.
• اهمیت آموزش به کسی که نمی‌داند و راهنمایی او.
• وقتی عالم فرایض و سنت‌هایی را می‌بیند که ضایع می‌شوند، باید با روش مناسب تذکر دهد.
• محمد اسحاق دهلوی می‌گوید: اِسباغ وضو (کامل نمودن وضو و مبالغه در آن) بر سه نوع است: کامل نمودنی که فرض است و عبارتست از رساندن کامل یک بار آب به محل وضو. کامل نمودنی که سنت است و عبارتست از سه بار شستن عضو. کامل نمودنی که مستحب است و عبارتست از سه بار شستن عضو به صورت طولانی (با اطمینان و به آرامی).

موضوع‌ها

• فقه و اصول
• فقه عبادات
• طهارت
• وضو
• روش وضو