منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عبد الله بن عمر بن الخطاب رضي الله عنهما قال: « صَلَّى بنا رسولُ الله صلى الله عليه وسلم صلاة الخوف في بعض أيامه، فقامت طائفة معه، وطائفة بِإِزَاءِ العدو، فصلَّى بالذين معه ركعة، ثم ذهبوا، وجاء الآخرون، فصَلَّى بهم ركعة، وقَضَتِ الطائفتان ركعة ركعة».
ترجمه
از عبدالله بن عمر بن خطاب رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم در یکی از روزها به همراه ما نماز خوف خواند؛ به این ترتیب که عده ای همراه او به نماز ایستادند و عده ای در برابر دشمن قرار گرفتند؛ پس با کسانی که همراه ایشان بودند، یک رکعت نماز خواند، سپس آنها جای خود را به عده ی دیگر دادند و رسول الله صلی الله علیه وسلم رکعت دیگر را با آنها خواند؛ و هریک از این دو گروه رکعت باقی مانده را خواندند.
شرح
رسول الله صلی الله علیه وسلم به همراه اصحابش در یکی از جنگ ها با مشرکان، نماز خوف می خواند؛ و این زمانی است که مسلمانان با دشمن کافرشان روبرو شده و ترس آن می رود که به هنگام نماز، به مسلمانان یورش آورده و شبیخون بزنند. در این جنگ، دشمن در مسیر قبله نبود. به همین دلیل رسول الله صلی الله علیه وسلم صحابه را به دو گروه تقسیم می کند؛ گروهی که همراه ایشان به نماز می ایستند و گروهی که در برابر دشمن صف آرایی می کنند و از نمازگزاران حفاظت می کنند. بنابراین با گروهی که همراه ایشان است یک رکعت می خواند و این گروه جای خود را به گروه دیگر می دهند و خود در برابر دشمن می ایستند؛ و گروهی که نماز نخوانده، یک رکعت با رسول الله صلی الله علیه وسلم می خواند، آنگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم سلام می دهد؛ در ادامه گروهی که به تازگی با ایشان همراه شده بودند، رکعت دوم نمازشان را می خوانند و پس از آن جای خود را به گروه اول می دهند و گروه اول یک رکعت باقی مانده از نمازشان را می خوانند. و این یکی از روش های خواندن نماز خوف می باشد. و مقصود از این نماز همان است که ابن عباس رضی الله عنهما در روایت بخاری می گوید: «مردم همگی در نماز بودند، اما برخی از برخی حفاظت و نگهبانی می کردند».
شرح: العربية
صلى النبي صلى الله عليه وسلم صلاة الخوف بأصحابه في بعض حروبه مع المشركين حينما التقى المسلمون بعدوهم من الكفار وخافوا من شَنِّ الغارة عليهم عند اشتغالهم بالصلاة، والعدو في غير القبلة، فقسم النبي صلى الله عليه وسلم الصحابة طائفتين، طائفة قامت معه في الصلاة، وطائفة وجاه العدو، يحرسون المصلين. فصلى بالتي معه ركعة، ثم ذهبوا وهم في صلاتهم فوقفوا في نحر العدو، وجاءت الطائفة التي لم تصل، فصلى بها ركعة ثم سلم النبي صلى الله عليه وسلم . فقامت الطائفة التي معه أخيرًا فقضت الركعة الباقية عليها، ثم ذهبوا للحراسة، وقضت الطائفة الأولى الركعة التي عليها أيضا، وهذه صفة من الصفات الواردة لصلاة الخوف، والقصد منها كما قال ابن عباس رضي الله عنهما : (والناس كلهم في صلاة، ولكن يحرس بعضهم بعضا). رواه البخاري.
- مشروعية صلاة الخوف عند وجود سببها، حضرًا أو سفرًا، تخفيفًا على الأمة ومعونة لهم على جهاد الأعداء، وأداءً للصلاة في جماعة في وقتها المحدد.
- مشروعية الإتيان بها على هذه الكيفية التي ذكرت في الحديث.
- أن الحركة الكثيرة لمصلحة الصلاة، أو للضرورة، لا تبطل الصلاة.
- الحرص الشديد على الإتيان بالصلاة في وقتها ومع الجماعة، فقد سمح بأدائها على هذه الصفة محافظة على ذلك.
- أخذ الأهبة، وشدة الحذر من أعداء الدين، الذين يبغون الغوائل للمسلمين.
- وجوب صلاة الجماعة على الرجال سفرًا وحضرًا في حال الأمن والخوف.
- صلاة الجماعة تدرك بركعة.