منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عائشة رضي الله عنها مرفوعاً: «ما مِن يومٍ أكثر مِن أنْ يُعْتِقَ اللهُ فيه عبدًا مِن النارِ، مِن يومِ عرفة، وإنَّه ليدنو، ثم يُباهي بهم الملائكةَ، فيقول: ما أراد هؤلاء؟».
ترجمه
از عایشه رضی الله عنها روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبْدًا مِنْ النَّارِ، مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ، وَإِنَّهُ لَيَدْنُو ثُمَّ يُبَاهِي بِهِمْ الْمَلاَئِكَةَ، فَيَقُولُ: مَا أَرَادَ هَؤُلاَءِ»: «الله متعال در هيچ روزی به اندازه ی روز عرفه، بندگان را از آتش جهنم آزاد نمی کند؛ و نزديک می شود و به آنان نزد ملائکه افتخار می نمايد و می فرماید: اينها چه می خواهند؟».
شرح
الله متعال در هیچیک از روزها به اندازه ی روزه عرفه بندگانی را که می خواهد، از آتش دوزخ نجات نمی دهد. و الله متعال به حاجیان واقعا نزدیک می شود و نزد ملائکه به آنها افتخار می کند و برای ملائکه فضل و برتری و شرف حاجیان نمودار می شود. اهل سنت و جماعت معتقدند که الله متعال آنگونه که لایق جلال و بزرگی او تعالی است، به بندگانش واقعا و حقیقتا نزدیک است و او بالای عرش خویش قرار دارد و از مخلوقاتش جداست و حقیقتا به بندگانش نزدیک می شود و می فرماید: «ما أراد هؤلاء؟»، یعنی: اینها چه می خواهند؟ که خانواده و وطن خود را رها کرده اند و اموال خود را برای آمدن به آنجا خرج نموده اند و جسم خود را خسته کرده اند؛ یعنی: آنها جز آمرزش، رضایت، نزدیکی و دیدار الله را نمی خواهند و آنچه می خواهند برای ایشان حاصل شده و درجات آنها به میزان نیت های شان است.
شرح: العربية
ليس يوم من الأيام أكثر من يوم عرفة في أن يُخَلِّص وينجِّي الله من يشاء من النار، وإنه سبحانه يقرب من عباده الحجيج قُربًا حقيقيًّا، ويباهي بهم الملائكة، ويُظهر على الملائكة فضل الحُجَّاج وشرفهم، وأهل السنة والجماعة يعتقدون أن الله عز وجل قريب من عباده حقيقة كما يليق بجلاله وعظمته، وهو مستوٍ على عرشه، بائن من خلقه، وأنه يتقرب إليهم حقيقة، ويدنو منهم حقيقة.، فيقول: ما أراد هؤلاء؟ أي: أي شيء أراد هؤلاء؟ حيث تركوا أهلهم وأوطانهم، وصرفوا أموالهم، وأتعبوا أبدانهم، أي: ما أرادوا إلا المغفرة، والرضا، والقرب، واللقاء، وما أرادوه فهو حاصل لهم، ودرجاتهم على قدر نياتهم.
- هذا الحديث ظاهر الدلالة في فضل يوم عرفة.
- أن الله -عز وجل- قريب من عباده حقيقة كما يليق بجلاله وعظمته، وهو مستوٍ على عرشه، بائن من خلقه، وأنه يتقرب إليهم حقيقة، ويدنو منهم حقيقة.
- أن الله -تعالى- يباهي بالحجيج ملائكته، فيجب الإيمان بذلك.
- إثبات صفة الكلام لله -تعالى- على ما يليق بجلاله وعظمته.