منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
صحیح استبخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
متن عربی
عَنْ أَنَسٍ رضي الله عنه قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْسِلُ، أَوْ كَانَ يَغْتَسِلُ، بِالصَّاعِ إِلَى خَمْسَةِ أَمْدَادٍ، وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ.
ترجمه
از اَنَس ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ با یک صاع تا پنج مُد غسل میکرد و با یک مُد وضو میگرفت.
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ با یک صاع تا پنج مُد آب از جنابت غسل میکرد و با یک مُد وضو میگرفت. صاع، چهار مد است و هر مد به اندازهٔ پری دو کف دست یک انسان با خلقت معتدل است.
فواید
- مشروعیت میانهروی و صرفهجویی در آب برای وضو و غسل و عدم اسراف، حتی اگر آب به راحتی در دسترس باشد.
- استحباب استفاده از کمترین آب برای وضو و غسل به اندازهٔ نیاز؛ و این، راه و روش پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ است.
- هدف، رساندن آب به اعضا در وضو و غسل به همراه مراعات سنتها و آداب، بدون اسراف و کمبود است. همینطور باید وقت و زیاد و کم بودن آب و دیگر موارد را در نظر گرفت.
- جنابت شامل حال هر کسی میشود که منی از او خارج شده یا جماع کرده است؛ و از آن جهت جنابت نامیده شده که صاحبش تا از آن پاک نشود، از نماز و دیگر عبادتها اجتناب میکند.
- صاع: نوعی پیمانهٔ معروف است و منظور از صاع، صاع نبوی است که وزن آن ۴۸۰ مثقال از گندم خوب است و سه لیتر میشود.
- مُد: یک واحد پیمانهای شرعی است؛ به اندازهٔ پری دو کف دست انسان معتدل، اگر آن دو را پر کند. مُد به اتفاق فقها یک چهارم صاع است و مقدار آن ۷۵۰ میلیلیتر میباشد.
شرح: العربية
كان النبي صلى الله عليه وسلم يغتسل من الجنابة بالصاع إلى خمسة أمداد، ويتوضأ بالمد. والصاع: أربعة أمداد، والمد: مِقْدار ملء كفَّي إنسانٍ مُعتدلِ الخِلْقة.
- مشروعية الاقتصاد في ماء الوضوء والغسل، وعدم الإسراف ولو كان الماء مُتيسرًا.
- استحباب التقليل في ماء الوضوء والغسل بقدر الحاجة، وأن هذا هو هدي النبي صلى الله عليه وسلم.
- المقصود الاستيفاء في الوضوء والغسل مع مراعاة السنن والآداب بلا إسراف ولا تقتير ويراعى الوقت وكثرة الماء وقلته وغير ذلك.
- تطلق الجنابة على كل من أنزل المني أو جامع، وسميت بذلك لاجتناب صاحبها الصلاة والعبادات حتى يطهر منها.
- الصاع: مكيال معروف، والمراد به الصاع النبوي، ويبلغ وزنه (480) مثقالاً من البر الجيد، وباللتر (3 لترات).
- المد: وحدةُ كيلٍ شرعية، وهي ملء كفي الإنسان المعتدل إذا ملأهما ومد يده بهما، والمد ربع الصاع باتفاق الفقهاء، ومقداره (750) ملل.