منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ رضي الله عنه قَالَ: كَانَتْ عَلَيْنَا رِعَايَةُ الْإِبِلِ فَجَاءَتْ نَوْبَتِي فَرَوَّحْتُهَا بِعَشِيٍّ فَأَدْرَكْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا يُحَدِّثُ النَّاسَ فَأَدْرَكْتُ مِنْ قَوْلِهِ: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ، ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ، مُقْبِلٌ عَلَيْهِمَا بِقَلْبِهِ وَوَجْهِهِ، إِلَّا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ» قَالَ فَقُلْتُ: مَا أَجْوَدَ هَذِهِ، فَإِذَا قَائِلٌ بَيْنَ يَدَيَّ يَقُولُ: الَّتِي قَبْلَهَا أَجْوَدُ، فَنَظَرْتُ فَإِذَا عُمَرُ قَالَ: إِنِّي قَدْ رَأَيْتُكَ جِئْتَ آنِفًا، قَالَ: «مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ يَتَوَضَّأُ فَيُبْلِغُ - أَوْ فَيُسْبِغُ - الْوَضُوءَ ثُمَّ يَقُولُ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ إِلَّا فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةُ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ».
ترجمه
از عُقبة بن عامر ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: ما شترانمان را نوبتی برای چرا میبرديم. روزی که نوبت من بود، بعد از چراندن شتران و در آخر روز آنها را به خوابگاهشان بردم که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ را ايستاده درحال سخن با مردم یافتم و اين قسمت از سخنانش را دریافتم که فرمود: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ، ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ، مُقْبِلٌ عَلَيْهِمَا بِقَلْبِهِ وَوَجْهِهِ، إِلاَّ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ»: «هیچ مسلمانی نیست که خوب وضو بگيرد و سپس برخیزد و دو رکعت نماز با حضور قلب و توجه کامل (خشوع و خضوع) بهجا آورد، مگر اینکه بهشت بر او واجب میگردد». عقبه میگويد: گفتم: چه سخن خوبی است. ناگهان شخصی که روبرويم بود، گفت: سخن قبلی بهتر از اين بود؛ چون دقت کردم، ديدم عمر بن خطاب است. وی ادامه داد و گفت: من ديدم که هم اکنون آمدی؛ [رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ قبل از این] فرمود: «مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ يَتَوَضَّأُ فَيُبْلِغُ - أَو فَيُسْبِغُ - الْوَضُوءَ، ثُمَّ يَقُولُ: أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ، إِلاَّ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةُ، يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ»: «هیچیک از شما نیست که به طور کامل وضو بگيرد و سپس بگوید: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ، مگر اینکه دروازههای هشتگانهٔ بهشت برای او باز میشوند که از هر کدام میخواهد وارد میشود».
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ در حال سخن گفتن با مردم به بیان دو فضیلت بزرگ میپردازد: نخست آنکه: هرکس خوب وضو بگیرد و آن را چنانکه مسنون است به تمام و کمال انجام دهد و حق هر عضو را از آب بدهد، سپس بگوید: أشهد أن لا إله إلا الله و أن محمدا عبد الله و رسوله؛ هشت در بهشت برایش گشوده خواهد شد که از هریک خواست وارد میشود. دوم: کسی که این وضوی کامل را ادا کند، سپس با این وضو برخیزد و با دلی سراسر اخلاص و خشوع و صورت و اعضایی فروتن و خاضع برای الله دو رکعت نماز بخواند، بهشت بر او واجب میشود.
فواید
- فضل بزرگ الله تعالی که در برابر کار کم و کوچک، اجر بسیار میدهد.
- مشروعیت ادای کامل وضو و دو رکعت نماز خاشعانه پس از آن و اجر عظیمی که در پی دارد.
- ادای کامل وضو و گفتن این ذکر پس از آن، از اسباب وارد شدن به بهشت است.
- این ذکر برای کسی که غسل میکند هم مستحب است.
- توجه و اشتیاق صحابه به خیر و خوبی که از مصادیق آن فراگیری علم و نشر آن و همکاری در این زمینه و در امور معیشتشان است.
- ذکر پس از وضو باعث خالص شدن دل و پاکی آن از شرک است، همانطور که وضو باعث پاکی بدن و زدوده شدن آن از ناپاکی است.
شرح: العربية
بَيّن النبيُّ صلى الله عليه وسلم وهو يُحدِّث الناس فضلين عظيمين: الأول: أنَّ من توضأ فأحسن الوضوء وأسْبغَه وأتمه وأكمله على الوجه المسنون، وأعطى كل عضو حقَّه من الماء، ثم قال: أشهد أن لا إله إلا الله، وأن محمدًا عبد الله ورسوله؛ إلا فُتحت له أبواب الجنة الثمانية يدخل من أيها شاء. الثاني: أن من توضأ هذا الوضوء التامّ الكامل، ثم قام بعد هذا الوضوء فصلى ركعتين؛ مُقبلًا عليهما بقلبه بالإخلاص والخشوع، وخضع بوجهه وجميع أعضاء جسده لله، إلا وجبت له الجنة.
- عَظيم فضل الله تعالى بإعطائه الأجر الكبير على العمل اليسير.
- مشروعية إسباغ الوضوء وإتمامه، وصلاة ركعتين بخشوع بعده، وما يحصل به من الأجر العظيم.
- إسباغ الوضوء، والإتيان بعده بهذا الذكر، من أسباب دخول الجنة.
- استحباب قول هذا الذكر للمغتسل أيضًا.
- حرص الصحابة على الخير من تعلُّم العلم ونشره، وتعاونهم على ذلك وفي أمور معيشتهم.
- الذكر بعد الوضوء فيه تخليص القلب وتطهيره من الشرك، كما أن الوضوء فيه تطهير البدن وتخليصه من الوسخ.