منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عروة، عن عائشة رضي الله عنها مرفوعاً: «أن النبي صلى الله عليه وسلم قَبَّلَ بعض نسائه، ثم خرج إلى الصلاة ولم يتوضَّأ»، قال: قلت: من هي إلا أنت؟ فَضَحِكت.
ترجمه
از عروه از عایشه رضی الله عنها روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم یکی از همسرانش را بوسید، سپس برای نماز خارج شد بی آنکه وضو بگیرد. عروه می گوید: گفتم: آن شخص(ی که پیامبر بوسیده است) چه کسی غیر از تو می تواند باشد؟ ایشان نیز خندید.
شرح
در این حدیث عایشه رضی الله عنها خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم یکی از همسرانش را بوسید سپس برای نماز به مسجد رفت و وضو نگرفت. سپس عروه رضی الله عنه که این حدیث را از عایشه رضی الله عنها روایت کرده، با زیرکی به این موضوع پی برده و در می یابد که همسر مبهم موجود در این حدیث، عایشه رضی الله عنها است. وقتی این مسئله را بیان می کند، عایشه رضی الله عنها می خندد و اینگونه فهم او را تایید می نماید. «و وضو نگرفت»؛ اصل این است که لمس همسر یا بوسیدن او وضو را نمی شکند، چه از روی شهوت باشد چه بدون شهوت؛ زیرا اصل بر باقی ماندن وضو و طهارت است. بنابراین جایز نیست گفته شود این موارد وضو را می شکنند مگر اینکه دلیل محکم و بدون معارضی برای آن ذکر شود؛ اما هیچ دلیل درستی مبنی بر اینکه لمس زن موجب نقض وضو می شود، وجود ندارد و اصل بر باقی بودن طهارت است. اما در این خصوص که الله متعال می فرماید: «أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء» قول صحیح در تفسیر آن این است که منظور از لمس، جماع کردن است؛ در قرائت دیگری اینچنین آمده است: «أَوْ لَمَسْتُمُ النِّسَاء» که منظور از آن جماع است، چنانکه ابن عباس و گروهی از اهل علم گفته اند. و از آنجا که غالبا بوسیدن همسر با شهوت همراه است، این خود دلیلی بر آن است که لمس نمودن زن با شهوت، وضو را نمی شکند مگر اینکه انزال صورت بگیرد که در این صورت به سبب انزال وضو می شکند.
شرح: العربية
تخبر عائشة رضي الله عنها في هذا الحديث، أنه صلى الله عليه وسلم قَبَّلَ إحدى زوجاته، ثم ذهب إلى الصلاة ولم يتوضأ. ثم إن عروة -رضي عنه الله- وهو الراوي عن عائشة رضي الله عنها تَفَطَّن لهذا الأمر وعلم بأن الزوجة المبهمة في الحديث هي عائشة رضي الله عنها فلما أخبرها بذلك ضَحِكَت رضي الله عنها إقرارا منها على فهمه. "ولم يتوضأ" وهذا هو الأصل: أن مسَّ الرجل زوجته أو تقبيلها لا ينقض الوضوء مطلقا، سواء كان بشهوة أو بغير شهوة؛ لأن الأصل سلامة الوضوء وسلامة الطهارة، فلا يجوز القول بأنها منتقضة بشيء إلا بحجة قائمة لا معارض لها، وليس هنا حجة قائمة تدل على نقض الوضوء بلمس المرأة مطلقًا والأصل بقاء الطهارة، أما قوله تعالى : (أو لامستم النساء) فالصواب في تفسيرها: أن المراد به الجماع وهكذا القراءة الأخرى "أو لمستم النساء" فالمراد بها الجماع، كما قال ابن عباس وجماعة من أهل العلم. ولأن الغالب في تقبيل الرجل زوجته يكون عن شهوة، فدل ذلك على أن مسَّ المرأة بشهوة لا ينقض الوضوء، إلا إذا صاحب ذلك إنزال، فهنا ينتقض الوضوء بسبب الإنزال.
- ظاهر الحديث يدل على أن تقبيل المرأة ولمسها لا ينقض الوضوء، وهو الأصل، والحديث مقرر لهذا الأصل من عدم الوجوب.
- فيه جواز الإخبار بالأمور الخاصة بين الزوجين من غير تعرض لكيفيته إذا كان لمصلحة كتعليم جاهل أو نحو ذلك. ولا يعتبر هذا من الإفشاء المنهي عنه.
- فِطْنَة عروة بن الزبير -رحمه الله-.