حدیث

رسول الله صلى الله عليه وسلم الاغی ديد که صورتش داغ شده بود و اين كار را ناپسند شمرد.

منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰

صحیح استبه روایت مسلم

متن عربی

عن ابن عباس رضي الله عنهما مرفوعاً: رأى رسول الله صلى الله عليه وسلم حِمَارًا مَوْسُومَ الوَجْهِ، فأنكر ذلك؟ فقال: «والله لا أَسِمُهُ إلا أقصى شيء من الوجه» وأمر بحماره فُكُوِيَ في جَاعِرَتَيْهِ، فهو أول من كوى الجاعرتين.

ترجمه

از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که می گويد: رسول الله صلى الله عليه وسلم الاغی ديد که صورتش داغ شده بود و اين كار - يعنی داغ کردن صورت - را ناپسند شمرد. پس عباس گفت: به الله سوگند که من فقط جايی را داغ می کنم که از صورت حيوان دور باشد. سپس دستور داد که الاغش را بياورند و آنگاه دو کَپَلش را داغ کردند. و او نخستين کسی بود که داغ کردن دو کپل حيوانات را - برای نشانه گذاری - انجام داد.

شرح

رسول الله صلی الله علیه وسلم الاغی را دید که صورتش داغ شده بود، پس این کار را ناپسند شمرد. داغ کردن برای نشانه گذاری حیوان بود، چنانکه هر قبیله ای داغ گذاری مشخصی داشت؛ داغ گذاری قبیله ای به صورت مربع شکل و داغ گذاری دیگری به صورت دایره و آن یکی به صورت هلالی بوده است تا به این صورت وجه تمایزی بین حیوانات هر قبیله باشد. مهم این است که هر قبیله داغ گذاری مشخصی داشته است. این کار باعث می شد حیوان هر قبیله مشخص باشد و در صورت گم شدن، داغِ مشخصِ قبیله ای را که به آن تعلق دارد به همراه داشته باشد تا وقتی پیدا شد به قبیله ی مذکور باز گردانده شود. گوینده ی این سخن: «به الله سوگند که من فقط جايی را داغ می کنم که از صورت حيوان دور باشد» عباس بن عبدالمطلب رضی الله عنه می باشد. چنانکه در روایت ابن حبان در صحیحش از ابن عباس رضی الله عنه آمده که: عباس صورت شتر یا حیوانی را داغ کرده بود؛ چون رسول الله صلی الله علیه وسلم آن را دید، خشمگین شد؛ این بود که عباس گفت: از این پس فقط در ما تحت حیوان داغ گذاری می کنم. لذا داغ گذاری را در کپل حیوان انجام می داد. و به این ترتیب بعد از دانستن نهی مذکور، سوگند خورد هیچ الاغی را داغ گذاری نکند مگر در دورترین بخش بدن آن از صورتش؛ و در روایت ابن حبان آمده است: «از این پس فقط در ما تحت حیوان داغ گذاری می کنم. لذا داغ گذاری را در کپل حیوان انجام می داد». سپس دستور داد الاغش را در قسمت کپل هایش داغ گذاری کنند. چون دم حیوان روی ران هایش را می گیرد. نووی رحمه الله می گوید: «برای داغ گذاری مستحب است که گوش های گوسفند و بیخ ران های گاو و شتر داغ شود. چون محل سخت و محکمی است و درد کمتری را به همراه دارد و موهای این قسمت کمتر است و داغ شدگی مشخص می باشد. و فایده ی داغ کردن متمایز نمودن حیوانات از یکدیگر می باشد». و عباس رضی الله عنه اولین کسی بود که در ناحیه ی کپل های حیوان داغ گذاری کرد.

شرح: العربية

معنى الحديث: رأى -عليه الصلاة والسلام- حمارًا قد كُوي في وجهه، فأنكر ذلك، والوسم هو عبارة عن كي يكوي الحيوان ليكون علامة، يتخذ أهل المواشي علامة لهم، كل قبيلة لها وسم معين إما شرطتان أو شرطة مربعة أو دائرة أو هلال، المهم أن كل قبيلة لها وسم معين، والوسم هذا يحفظ الماشية إذا وجدت ضالة يعني ضائعة عرف الناس أنها لهؤلاء القبيلة فذكروها لهم. "فقال" أي العباس بن عبد المطلب رضي الله عنه كما هو مُصَرَّح به في رواية ابن حبان في صحيحه عن ابن عباس رضي الله عنهما "أن العباس، وسَم بعيرًا أو دابة في وجهه، فرآه النبي صلى الله عليه وسلم فغضب، فقال عباس: لا أسِمْه إلا في آخره، فوسَمَه في جَاعِرَتَيْه". و بعد أن عَلِم بالنهي، حلف أن لا يَسِم حمارًا إلا في أقْصَى شيء من وجهه، وفي رواية ابن حبان السابقة: "لا أسمه إلا في آخِره فوسَمَه في جَاعِرَتَيْه" ثم أمر بحماره فوُسِم في جَاعِرَتَيْهِ، وهي مؤخرته، حيث مَضْرَب الحيوان بِذَنَبِه على فَخِذه. قال النووي رحمه الله : "وإذا وُسِمَ فيستحب أن يَسِمَ الغنم في آذانها والإبل والبقر في أصول أفخاذِها؛ لأنه موضع صَلْبٌ فيقل الألم فيه ويَخِفُ شعره ويظهر الوَسْم وفائدة الوَسْم تمييز الحيوان بعضه من بعض" فالعباس رضي الله عنه أول من وسَمَ حماره في مؤخرته.

  • النهي عن وسْمِ الحيوان في وجهه.
  • فضل العباس -رضي الله عنه- وطاعته لنهي رسول الله -صلى الله عليه وسلم- عن وسم الحيوان في الوجه.
  • فيه جواز وسْم الحيوان في غير الوجه، وإن كان فيه شيء من التعذيب.
  • وجوب إنكار المنكر.

موضوع‌ها

گزارش اشتباه

بیشتر