منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ: سَأَلْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَظَرِ الْفُجَاءَةِ فَأَمَرَنِي أَنْ أَصْرِفَ بَصَرِي.
ترجمه
از جَریر بن عبدالله ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ نگاه ناگهانی پرسیدم، پس مرا امر نمود تا نگاهم را برگردانم.
شرح
جریر بن عبدالله ـ رضی الله عنه ـ از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ نگاه ناگهانی و بدون قصد مرد به زن نامحرم پرسید، پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ او را امر میکند که واجب است روی خود را به سوی دیگر برگرداند و به محض متوجه شدن به سوی دیگر بنگرد و گناهی بر او نیست.
فواید
- ترغیب به فروهشتن چشمان.
- هشدار نسبت به ادامه دادن نگاه به چیزی که نگاه کردن به آن حرام است، هنگامی که نگاه انسان ناگهانی و بدون قصد به آن بیفتد.
- این حدیث نشان میدهد که نزد صحابه، تحریم نگاه کردن به زنان امر ثابتی بوده است، زیرا جریر ـ رضی الله عنه ـ دربارهٔ نگاه ناگهانی و غیر عمد به زنان از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ میپرسد که آیا حکم آن مانند نگاه عمدی است؟
- این حدیث بیانگر توجه شرع به مصالح بندگان است زیرا نگاه به زنان را بر آنان حرام نموده است زیرا به مفاسد دنیوی و اخروی پرشماری منجر میشود.
- مراجعهی صحابه به پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ و پرسش از او دربارهٔ هر مسئلهای که برای آنها محل اشکال بود. همینطور عموم مردم باید دربارهٔ مسائلی که نمیدانند و برایشان محل اشکال است به علما رجوع کنند و از آنان بپرسند.
شرح: العربية
سَأَلَ جَريرُ بن عبد الله رضي الله عنه النبيَّ صلى الله عليه وسلم عن نَظَرِ الرَّجُلِ للمرأةِ الأجنبيةِ عنه بَغْتَةً مِن غير قَصْدٍ؟ فأمرَه صلى الله عليه وسلم يَجِبُ عليه أن يَفْتِلَ وجهَه إلى الشِّقِّ الآخَرِ والناحيةِ الأخرى فَوْرَ عِلْمِهِ، وليس عليه إثم.
- الحضُّ على غضِّ البَصَر.
- التحذير من إدَامَةِ النظرِ لِمَا يَحْرُمُ النظرُ إليه إذا وَقَعَ عليه البَصَرُ بَغْتةً ومن غير قصد.
- فيه أنَّ تحريم النظرِ إلى النساء أمرٌ مُستقرٌّ عند الصحابة بدليل أن جرير رضي الله عنه سأل النبيَّ صلى الله عليه وسلم عمّا لو وقع نظرُه على امرأة من غير قصد، فهل حكمه حكم من قصد النظر؟
- فيه عناية الشرع بمصالح العباد، فإنه حرَّم عليهم النظر إلى النساء لما يترتب عليه من مفاسد دنيوية وأخروية.
- رجوع الصحابة إلى النبي صلى الله عليه وسلم وسؤاله عما يُشكل عليهم، وهكذا ينبغي للعامة الرجوع إلى علمائهم وسؤالهم عما أَشكَلَ عليهم.