منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن جابر رضي الله عنه قال: أُتِيَ بأبي قُحَافَة والد أبي بكر الصديق رضي الله عنهما ، يوم فتح مكة ورأسه ولحيته كَالثَّغَامَةِ بياضًا. فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «غَيِّرُوا هذا واجْتَنِبوا السَّواد».
ترجمه
از جابر رضی الله عنه روایت است که می گويد: روز فتح مکه ابوقحافه، پدر ابوبکر صدیق رضی الله عنه را آوردند که سر و ريشِ او مانند گياه "درمنه" سفيد بود. رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «غَيِّرُوا هَذَا وَاجْتَنِبُوا السَّوَادَ»: «اين را تغيير دهيد و از رنگ سياه بپرهيزيد».
شرح
در روز فتح مکه پدر ابوبکر صدیق را درحالی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آوردند که سر و ریشش مانند گیاه درمنه سفید بود؛ وقتی رسول الله صلی الله علیه وسلم او را در این حالت دید، فرمود: «اين را تغيير دهيد و از رنگ سياه بپرهيزيد». بنابراین به تغییر دادن سفیدی مو و دوری از سیاه کردن آن امر نمود. چون سیاه کردن ریش و مو، انسان را جوان جلوه می دهد و این با فطرت الهی و سنت او در مورد آفریدگانش در تضاد است؛ اما بقیه ی رنگ ها مانند قرمز و زرد یا حنا کردن و استفاده از کتم و یا مخلوطی از اینها اشکالی ندارد؛ و تنها رنگی که نباید استفاده شود سیاه است اما اگر رنگی بین سیاهی و سرخی باشد، اشکالی در آن نیست. و آنچه از آن نهی شده، رنگ سیاه خالص است؛ و در صحیح مسلم از انس رضی الله عنه روایت است که ابوبکر و عمر رضی الله عنهما با حنا و کتم رنگ می کردند.
شرح: العربية
معنى الحديث: أنه أتي بأبي قحافة -والد أبي بكر الصديق- إلى النبي صلى الله عليه وسلم يوم فتح مكة ورأسه ولحيته كَالثَّغَامَةِ ، وهو نوع من النبات أبيض، فلما رآه صلى الله عليه وسلم على تلك الحال، قال: "غَيِّرُوا هذا واجْتَنِبوا السَّوَاد" فأمر بتغيير الشَّيب وأن يُجَنَّب السَّواد؛ لأن السَّواد يعني أنه يُعيد الإنسان شابًّا، فكان ذلك مضادة لفطرة الله عز وجل وسنته في خلقه، وأما بقية الأصباغ كالحُمرة والصُفرة أو بالحناء والكَتَم مخلوطين فلا بأس، إذا خرج اللون عن السَّواد، بل بين السَّواد والحُمرة، فهذا لا بأس به، والمنهي عن صبغه به هو السَّواد الخالص، وفي مسلم من حديث أنس رضي الله عنه خضب أبو بكر وعمر رضي الله عنهما بالحناء والكَتَم.
- كراهة ترك الشَّيب على حاله، واستحباب تغيير لونه.
- يحرم تغيير الشَّيب بالسَّواد الخالص؛ لما في ذلك من الخِداع.