منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن جابر رضي الله عنه : أن رسول الله صلى الله عليه وسلم نهى أن يَنْتَعِلَ الرَّجُل قائمًا.
ترجمه
از جابر رضی الله عنه روایت است که می گويد: رسول الله صلى الله عليه وسلم از اينکه مردی ايستاده کفش بپوشد، نهی فرمود.
شرح
این حدیث از ایستاده کفش پوشیدن نهی می کند؛ چون پوشیدن آن در حالت نشسته آسان تر و راحت تر است؛ این حکم مخصوص زمانی است که پوشیدن کفش با زحمت همراه باشد؛ چون وقتی پوشیدن کفش نیاز به زحمت داشته باشد و کسی بخواهد ایستاده آن را بپوشد، احتمال دارد با بالا آوردن پا برای پوشیدن کفش، بیفتد. اما کفش هایی که امروزه در میان ما وجود دارد، اشکالی ندارد ایستاده پوشیده شوند و شامل نهی مذکور نمی شود. چون پوشیدن و درآوردن کفش های امروزی آسان بوده و نیازی به نشستن ندارد. و در این مورد تفاوتی میان مرد و زن نیست؛ چون احکام شرعی بین مرد و زن تفاوت نمی گذارد مگر در مواردی که دلیلی مبنی بر تخصیص حکم به یکی از آنها وجود داشته باشد. اما تخصیص حکم به مردان در این روایت، از این جهت است که مردها بیشتر از زنان در رفت و آمد هستند، به همین دلیل به طور مشخص در این حدیث ذکر شده اند.
شرح: العربية
هذا الحديث فيه النهي عن لبُس النعال قائما؛ لأن لبُسها وهو قاعد أسهل وأمكن، وهذا الحكم مختص فيما إذا كان النَّعل يحتاج إلى معالجة في إدخاله في الرِّجْل؛ لأن الإنسان لو انتعل قائما والنَّعل يحتاج إلى معالجة فربما يسقط إذا رفع رجله ليصلح النَّعل، أما النِّعال المعروفة الآن فلا بأس أن ينتعل الإنسان وهو قائم ولا يدخل ذلك في النهي؛ لأن نعالنا الموجودة يسهل خلعها ولبسها من غير حاجة إلى الجلوس. ولا فرق بين الرجل والمرأة في الحكم؛ لأن الأحكام الشرعية لا تفرق بين الرجل والمرأة إلا ما دلَّ الدليل على التخصيص. وأما تخصيص الحديث هنا بالرَّجُل؛ فلأن الرجال هم أكثر خروجا وبروزا من المرأة فلذلك خصهم بالذكر.
- كراهة لبس النعل حال القيام، واستحباب القعود حين الانتعال، وذلك إذا كان يحتاج إلى الاستعانة بيده في لبسه، فإذا لم يحتج للاستعانة بيده فلا كراهة.
- اهتمام الإسلام بالآداب حتى في كيفية لبس النعل، ليبدو المسلم على أحسن حال.