الدّخان
دخان
محمود خلیل الحصریحفص از عاصم - ترتیل
تنظیمات خواندن
مقدمه‌ی سوره: تفسیر سعدی (عربی)
تفسير سورة الدخان
وهي مكية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ترجمه‌ی فارسی - مرکز ترجمه‌ی رواد. نسخه: ۱.۱.۳. آخرین به‌روزرسانی: ۲۰۲۶-۰۲-۲۳. QuranEnc.com
- ۱
حمٓ
حم [حا. میم].
گزینه‌های آیه
- ۲
وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ
و سوگند به کتاب روشنگر.
گزینه‌های آیه
- ۳
إِنَّآ أَنزَلْنَـٰهُ فِى لَيْلَةٍ مُّبَـٰرَكَةٍ ۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ
[که] ما قرآن را در شب مبارک [و فرخندۀ قدر] نازل کردیم [زیرا] که ما [همواره] هشداردهنده بوده‌ایم.
گزینه‌های آیه
- ۴
فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ
در آن [شب،] هر امر مهمى فیصله مى‌یابد [و تدبیر می‌شود].
گزینه‌های آیه
- ۵
أَمْرًا مِّنْ عِندِنَآ ۚ إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ
[این] كارى است [كه] از جانب ما [صورت مى‌گیرد] بى‌گمان، ما فرستنده[ی پیامبران] بوده‌ایم.
گزینه‌های آیه
- ۶
رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ
به عنوان رحمتى از پروردگارت. بی‌تردید، او شنوای داناست.
گزینه‌های آیه
- ۷
رَبِّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ
پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آنهاست. اگر [به این حقیقت] یقین دارید [به الله و پیامبرش ایمان بیاورید].
گزینه‌های آیه
- ۸
لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ ۖ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ
هیچ معبودی [به‌حق] جز او نیست؛ زندگی می‌بخشد و می‌میراند؛ پروردگار شما و نیاکان شماست؛
گزینه‌های آیه
- ۹
بَلْ هُمْ فِى شَكٍّ يَلْعَبُونَ
ولى مشرکان تردید دارند و سرگرم [لذت‌های دنیا] و بازى هستند.
گزینه‌های آیه
- ۱۰
فَٱرْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ
پس [ای پیامبر] منتظر روزی باش که آسمان، دودی آشکار [پدید] آورد.
گزینه‌های آیه
- ۱۱
يَغْشَى ٱلنَّاسَ ۖ هَـٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ
که [تمام] مردم را فرامی‌گیرد. این عذابی دردناک است.
گزینه‌های آیه
- ۱۲
رَّبَّنَا ٱكْشِفْ عَنَّا ٱلْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ
[آنگاه کافران می‌گویند:] «پروردگارا، [این] عذاب را از ما برطرف کن که ایمان آورده‌ایم».
گزینه‌های آیه
- ۱۳
أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكْرَىٰ وَقَدْ جَآءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ
چگونه [و از کجا] پند می‌پذیرند در حالی که [پیشتر،] پیامبر روشنگر به سویشان آمده بود؟
گزینه‌های آیه
- ۱۴
ثُمَّ تَوَلَّوْا۟ عَنْهُ وَقَالُوا۟ مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ
اما از او روی گرداندند و گفتند: «[او] آموزش‌یافته‌ای دیوانه است».
گزینه‌های آیه
- ۱۵
إِنَّا كَاشِفُوا۟ ٱلْعَذَابِ قَلِيلًا ۚ إِنَّكُمْ عَآئِدُونَ
[براى آزمایش شما] زمانى اندک عذاب را برمى‌داریم؛ و[لى] شما [به کفرِ خویش] بازمى‌گردید.
گزینه‌های آیه
- ۱۶
يَوْمَ نَبْطِشُ ٱلْبَطْشَةَ ٱلْكُبْرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ
روزی که سخت بر آنان می‌تازیم. [آری،] ما [از کافران به خاطر کفر و تکذیبشان،] انتقام می‌گیریم.
گزینه‌های آیه
- ۱۷
۞ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَآءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ
پیش از آنان نیز قوم فرعون را آزمودیم و پیامبری بزرگوار به سویشان آمد
گزینه‌های آیه
- ۱۸
أَنْ أَدُّوٓا۟ إِلَىَّ عِبَادَ ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
[که به آنان گفت:] «بندگان الله [= بنی‌اسرائیل] را به من بسپارید که من پیامبری امین برایتان هستم.
گزینه‌های آیه
- ۱۹
وَأَن لَّا تَعْلُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّىٓ ءَاتِيكُم بِسُلْطَـٰنٍ مُّبِينٍ
و [نیز] بر الله برتری مجویید که من دلیل روشنی برایتان آورده‌ام؛
گزینه‌های آیه
- ۲۰
وَإِنِّى عُذْتُ بِرَبِّى وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ
و از اینکه سنگسارم کنید به پروردگار خود و پروردگار شما پناه می‌برم.
گزینه‌های آیه
- ۲۱
وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا۟ لِى فَٱعْتَزِلُونِ
اگر به من ایمان نمی‌آورید، از من کناره بگیرید [و رهایم کنید]».
گزینه‌های آیه
- ۲۲
فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ
آنگاه به درگاه پروردگارش دعا کرد که: «[بار الها،] اینان گروهی تبهکارند».
گزینه‌های آیه
- ۲۳
فَأَسْرِ بِعِبَادِى لَيْلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ
[به موسی وحی کردیم که:] «بندگانم را شبانه [از مصر] بیرون ببر؛ زیرا [سپاه فرعون] شما را تعقیب خواهند کرد؛
گزینه‌های آیه
- ۲۴
وَٱتْرُكِ ٱلْبَحْرَ رَهْوًا ۖ إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ
و دریا را آرام پشت سر بگذار كه آنان سپاهى هستند كه غرق خواهند شد».
گزینه‌های آیه
- ۲۵
كَمْ تَرَكُوا۟ مِن جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ
چه بسیار باغ‌ها و چشمه‌سارها كه رها كردند [و رفتند]،
گزینه‌های آیه
- ۲۶
وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ
و کشتزارها و قصر‌های نیکو [و زیبا]،
گزینه‌های آیه
- ۲۷
وَنَعْمَةٍ كَانُوا۟ فِيهَا فَـٰكِهِينَ
و نعمتی که در آن شادمان [و بهر‌ه‌مند] بودند.
گزینه‌های آیه
- ۲۸
كَذَٰلِكَ ۖ وَأَوْرَثْنَـٰهَا قَوْمًا ءَاخَرِينَ
[سرنوشتشان] این گونه [بود] و [تمامى] آن نعمت‌ها را به گروهى دیگر واگذاشتیم.
گزینه‌های آیه
- ۲۹
فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلْأَرْضُ وَمَا كَانُوا۟ مُنظَرِينَ
آسمان و زمین قطرۀ اشکی بر [نابودى] آنان نریخت و مهلتى [برای توبه] نیز نیافتند.
گزینه‌های آیه
- ۳۰
وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلْعَذَابِ ٱلْمُهِينِ
بی‌تردید، بنی‌اسرائیل را از عذاب خفت‌بار نجات دادیم؛
گزینه‌های آیه
- ۳۱
مِن فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيًا مِّنَ ٱلْمُسْرِفِينَ
از فرعون که [رهبر] سرکشی در زمرۀ اسرافکاران بود.
گزینه‌های آیه
- ۳۲
وَلَقَدِ ٱخْتَرْنَـٰهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ
ما با دانشِ خود بنی‌اسرائیل را بر مردم زمانه برترى دادیم،
گزینه‌های آیه
- ۳۳
وَءَاتَيْنَـٰهُم مِّنَ ٱلْـَٔايَـٰتِ مَا فِيهِ بَلَـٰٓؤٌا۟ مُّبِينٌ
و نشانه‌هایى [از قدرت خویش] در اختیارشان گذاشتیم كه آزمایشى روشن در آن بود.
گزینه‌های آیه
- ۳۴
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ
این [کافران] مى‌گویند:
گزینه‌های آیه
- ۳۵
إِنْ هِىَ إِلَّا مَوْتَتُنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ
«جز مرگِ نخستینِ ما، هیچ [زندگیِ دیگری] نیست و هرگز برانگیخته نخواهیم شد؛
گزینه‌های آیه
- ۳۶
فَأْتُوا۟ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ
و اگر راست می‌گویید، نیاکانمان را [زنده کنید و] بیاورید».
گزینه‌های آیه
- ۳۷
أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَـٰهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ
آیا اینان بهترند یا قوم [نیرومندِ] «تُبَّع» و پیشینیان آنها كه چون بزهكار بودند آنان را نابود كردیم؟
گزینه‌های آیه
- ۳۸
وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَـٰعِبِينَ
ما آسمان‌ها و زمین و آنچه را که میان آنهاست به بازی نیافریده‌ایم؛
گزینه‌های آیه
- ۳۹
مَا خَلَقْنَـٰهُمَآ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
آنها را به‌حق [و با هدف] آفریده‌ایم؛ ولى بیشتر آنان نمى‌دانند.
گزینه‌های آیه
- ۴۰
إِنَّ يَوْمَ ٱلْفَصْلِ مِيقَـٰتُهُمْ أَجْمَعِينَ
بی‌تردید، روزِ داوری [= قیامت] وعده‌گاه همۀ آنان است.
گزینه‌های آیه
- ۴۱
يَوْمَ لَا يُغْنِى مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْـًٔا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ
روزى كه هیچ دوستى براى دوست خود سودمند نیست و [از هیچ سو] یارى نمی‌شوند؛
گزینه‌های آیه
- ۴۲
إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
مگر كسى كه الله [بر او] رحم كند كه او تعالی شکست‌ناپذیرِ مهربان است.
گزینه‌های آیه
- ۴۳
إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ
بی‌گمان، درخت زَقّوم،
گزینه‌های آیه
- ۴۴
طَعَامُ ٱلْأَثِيمِ
غذای گناهکاران است.
گزینه‌های آیه
- ۴۵
كَٱلْمُهْلِ يَغْلِى فِى ٱلْبُطُونِ
[میوه‌اش، به سبب گرمای زیاد،] همچون مسِ گداخته در شکم‌ها می‌جوشد؛
گزینه‌های آیه
- ۴۶
كَغَلْىِ ٱلْحَمِيمِ
مانند جوششِ آب داغ.
گزینه‌های آیه
- ۴۷
خُذُوهُ فَٱعْتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ
[خطاب مى‌رسد:] «آن [ستمکار] را بگیرید و به میان دوزخ درافكنید؛
گزینه‌های آیه
- ۴۸
ثُمَّ صُبُّوا۟ فَوْقَ رَأْسِهِۦ مِنْ عَذَابِ ٱلْحَمِيمِ
آنگاه از عذاب آب داغ بر سرش فروریزید».
گزینه‌های آیه
- ۴۹
ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْكَرِيمُ
[در آن حال، به او گفته می‌شود:] «بچش که تو [در میان قوم خود] عزتمند و بزرگواری.
گزینه‌های آیه
- ۵۰
إِنَّ هَـٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمْتَرُونَ
این همان [سرنوشت دردناکی] است که در موردش تردید داشتید».
گزینه‌های آیه
- ۵۱
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى مَقَامٍ أَمِينٍ
یقیناً پرهیزگاران در جایگاه امنی هستند؛
گزینه‌های آیه
- ۵۲
فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ
در [میان] باغ‌ها و [کنار] چشمه‌سار‌های بهشت.
گزینه‌های آیه
- ۵۳
يَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ
لباس‌هایی از دیبای نازک و دیبای ضخیم می‌پوشند، در حالى كه رویاروى یكدیگر [به صحبت] نشسته‌اند.
گزینه‌های آیه
- ۵۴
كَذَٰلِكَ وَزَوَّجْنَـٰهُم بِحُورٍ عِينٍ
چنین است [وضع آنان]؛ و [نیز] حور العین را به همسری آنان درمی‌آوریم.
گزینه‌های آیه
- ۵۵
يَدْعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَـٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ
در آنجا هر میوه‌اى كه اراده کنند، بی‌دغدغه در اختیارشان است.
گزینه‌های آیه
- ۵۶
لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلْمَوْتَ إِلَّا ٱلْمَوْتَةَ ٱلْأُولَىٰ ۖ وَوَقَىٰهُمْ عَذَابَ ٱلْجَحِيمِ
در بهشت طعم مرگ را نخواهند چشید؛ جز همان مرگ نخستین [در دنیا]؛ و [پروردگار مهربان] آنان را از مجازات دوزخ محفوظ می‌دارد.
گزینه‌های آیه
- ۵۷
فَضْلًا مِّن رَّبِّكَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
[این] بخششی است از [جانب] پروردگارت؛ و این همان کامیابی بزرگ است.
گزینه‌های آیه
- ۵۸
فَإِنَّمَا يَسَّرْنَـٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
[ای پیامبر،] ما قرآن را به زبان تو روان [و آسان] ساختیم؛ باشد که [مشرکان] پند گیرند.
گزینه‌های آیه
- ۵۹
فَٱرْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ
پس در انتظار [وعده‌های الهی] باش که بی‌گمان، آنان [نیز] منتظر [شکست و مرگ تو] هستند.
گزینه‌های آیه
خاتمه‌ی سوره: تفسیر سعدی (عربی)
تم تفسير سورة الدخان. ولله الحمد والمنة.