Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عن أبي هريرة رضي الله عنه قَال: قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : "إنَّ اللهَ عز وجل يَقُولُ يَومَ القِيَامَةِ: يَا ابْنَ آدَمَ، مَرِضْتُ فَلَمْ تَعُدنِي! قَالَ: يَا رَبِّ، كَيْفَ أعُودُكَ وَأنْتَ رَبُّ العَالَمِينَ؟!، قَالَ: أمَا عَلِمْتَ أنَّ عَبْدِي فُلاَناً مَرِضَ فَلَمْ تَعُدْهُ! أمَا عَلِمْتَ أنَّكَ لَوْ عُدْتَهُ لَوَجَدْتَني عِنْدَهُ! يَا ابْنَ آدَمَ، اسْتَطْعَمْتُكَ فَلَمْ تُطْعِمنِي! قَالَ: يَا رَبِّ، كَيْفَ أطْعِمُكَ وَأنْتَ رَبُّ العَالَمِينَ؟! قَالَ: أمَا عَلِمْتَ أنَّهُ اسْتَطْعَمَكَ عَبْدِي فُلانٌ فَلَمْ تُطْعِمْهُ! أمَا عَلِمْتَ أنَّكَ لَوْ أطْعَمْتَهُ لَوَجَدْتَ ذَلِكَ عِنْدِي! يَا ابْنَ آدَمَ، اسْتَسْقَيْتُكَ فَلَمْ تَسْقِنِي! قَالَ: يَا رَبِّ، كَيْفَ أسْقِيكَ وَأنْتَ رَبُّ العَالَمينَ؟! قَالَ: اسْتَسْقَاكَ عَبْدِي فُلاَنٌ فَلَمْ تَسْقِهِ! أمَا عَلِمْتَ أنَّكَ لَوْ سَقَيْتَهُ لَوَجَدْتَ ذَلِكَ عِنْدِي".
Fassara
Abu Huraira - Allah ya yarda da shi - ya ce: Manzon Allah - SAW- ya ce: "Allah mai girma da daukaka yana cewa a ranar kiyama: Ya ɗan Adam, shin ba ka na yi rashin lafiya ba amma baka duba ni ba?!, Ya ce: yaUbangiji ta yaya zan dubaka bayan kaine Ubangijin Talikai? amma ka san cewa bawana wane ba shida lafiya baka duba shi ba, Da ace ka gaida shi da ka same ni a wajensa ina tare da shi! Ya kai Dan Adam na nemi ka ciyar da ni ! Ya ce: Ya Ubangiji, ta yaya ka ciyar da kai kuma kai ne Ubangijin talikai?! Ya ce: Bakasan cewa Bawa na Wane ya bukaci a ciyar da shi ba amma baka ciyar da shi ba da ace ka ciyar da shi da ka same ni a wajensa,Ya kai Dan Adam na nemi ka Shayar da ni Ruwa amma ka ki! Ya ce: Ya Ubangiji, ta yaya zan shayar da kai Ruwa kuma kai Ubangijin talikai?! Ya ce: "Bawana Wane ya nemi ka shayae da shi Ruwa amma ba ka Shayae da shi ba, baka sani ba cewa da ka shayar da shi da ka samu ladan wancan a wajena"
Sharhi
Daga Abu Hurairah - Allah ya yarda da shi - cewa Annabi - Salati da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: "Allah Madaukaki yana cewa a ranar tashin kiyama: Ya dan Adam, ka yi rashin lafiya kuma kai bai komo wurina ba. Ya ce: Ta yaya zan dawo gare ku, kuma ku Ubangijin halittu ne ", ma'ana: Ba kwa bukatar ni har sai na dawo muku Ya ce: Shin ba ku san cewa bawana haka ba- don haka ya yi rashin lafiya, ba ku dawo da shi ba, amma idan kun koma wurinsa, za ku same ni tare da shi. Babu wata matsala a cikin wannan hadisin a cikin fadinSa Madaukaki: “Ba ka da lafiya, kuma ba ka komo wurina. Domin kuwa Allah madaukakin sarki bashi da ikon yin rashin lafiya. Domin cuta sifa ce ta rashi, kuma Allah madaukakin sarki ya barranta daga kowane rashi, amma abin da ake nufi da cuta shi ne rashin lafiyar wani bawan salihan bayinsa, kuma waliyyan Allah madaukakin sarki nasa ne, don haka ne ya ce: Amma ku, idan kuka koma gare shi, za ku same ni tare da shi, kuma bai ce za ku same shi tare da ni ba kamar yadda ya ce game da abinci da abin sha, maimakon haka ya ce Za ku same ni tare da shi, kuma wannan yana nuna kusancin mai haƙuri da Allah Madaukakin Sarki, don haka ne ma malamai suka ce: Mai haƙuri ya kamata ya amsa addu’a idan ya kira mutum ko ya kira wani. Fadinsa: “Ya dan Adam, ba ka ba ni abinci ba,” ma’ana na roke ka abinci, amma ba ka ba ni abinci ba, kuma sananne ne cewa Allah Madaukaki ba ya rokon abinci don kansa saboda Allah Mai albarka kuma Madaukaki ya ce: "An ciyar da shi kuma ba a ciyar da shi ba." Al-An'am: 14, Yana da arziki a cikin duk abin da ba ya bukatar abinci ko Abin sha, amma wani bawan bayin Allah yana jin yunwa, wani kuma ya san hakan kuma bai ciyar ba. Allah Maɗaukaki ya ce: “Amma idan kun ciyar da shi, da za ku same shi a wurina.” Ma’ana: Da kun sami ladarsa tare da ni, na cece muku kyakkyawan aiki sau goma sau ɗari bakwai zuwa sau da yawa. Fadinsa: "Ya dan Adam ni na shayar da kai", ma'ana: Na roke ka ka shayar da ni, amma ba ka ba ni ruwa ba. Ya ce: "Yaya zan shayar da ku alhali ku ne Ubangijin halittu?" Ba na bukatar abinci ko abin sha. Ya ce: "Shin ban san bawana ya ji kishin ruwa haka ba, ko na haife ki ba? Ba ku shugabanta ba, amma ba ku sani ba cewa idan kun shayar da shi, za ku same ni a wurina." Idan wani ya nemi ka shayar da shi, ka shayar da shi, za ka ga cewa tare da Allah ya kiyaye masu kyau sau goma, zuwa sau dari bakwai, zuwa sau da yawa.
Sharhi: العربية
عن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "يقول الله تعالى يوم القيامة: يا ابن آدم مرضت فلم تعدني، قال: كيف أعودك، وأنت رب العالمين"، يعني: وأنت لست بحاجة إلي حتى أعودك، قال: أما علمت أن عبدي فلاناً مرض فلم تعده، أما إنك لو عدته لوجدتني عنده. هذا الحديث ليس فيه إشكال في قوله تعالى: مرضت فلم تعدني؛ لأن الله تعالى يستحيل عليه المرض؛ لأن المرض صفة نقص والله سبحانه وتعالى منزه عن كل نقص، لكن المراد بالمرض مرض عبد من عباده الصالحين وأولياء الله سبحانه وتعالى هم خاصته، ولهذا قال: أما إنك لو عدته لوجدتني عنده، ولم يقل لوجدت ذلك عندي كما قال في الطعام والشراب، بل قال: لوجدتني عنده، وهذا يدل على قرب المريض من الله عز وجل، ولهذا قال العلماء: إن المريض حري بإجابة الدعاء إذا دعا لشخص أو دعا على شخص. قوله: "يا ابن آدم استطعمتك فلم تطعمني"، يعني طلبت منك طعاماً فلم تطعمني، ومعلوم أن الله تعالى لا يطلب الطعام لنفسه لقول الله تبارك وتعالى: "وهو يُطعِم ولا يُطعَم" الأنعام: 14، فهو غني عن كل شيء لا يحتاج لطعام ولا شراب، لكن جاع عبد من عباد الله فعلم به شخص فلم يطعمه، قال الله تعالى: "أما إنك لو أطعمته لوجدت ذلك عندي"، يعني: لوجدت ثوابه عندي مدخراً لك الحسنة بعشر أمثالها إلى سبعمائة ضعف إلى أضعاف كثيرة. قوله: "يا ابن آدم استسقيتك"، أي: طلبت منك أن تسقيني فلم تسقيني، قال: "كيف أسقيك وأنت رب العالمين؟"، يعني: لست في حاجة إلى طعام ولا شراب، قال: "أما علمت أن عبدي فلاناً ظمئ أو استسقاك فلم تسقه، أما علمت أنك لو سقيته لوجدت ذلك عندي"، إسقاءُ من طلب منك السقيا فأسقيته يجعلك تجد ذلك عند الله مدخراً الحسنة بعشر أمثالها إلى سبعمائة ضعف إلى أضعاف كثيرة.
- إثبات صفة الكلام لله -تعالى-.
- الحث على عيادة المريض وإطعام الطعام وبذل الماء لمن يحتاج إليه.
- الحسنات لا تضيع، وأنها عند الله بمكان.
- الحديث حجة تبطل عقيدة الحلول والاتحاد، فهو ظاهر في العيادة والإطعام والإسقاء حيث أثبت عبد ومعبود، ورب ومربوب، وخالق ومخلوق، تعالى الله عما يصفون علواً كبيراً.