Bazı kimselere ne oluyor ki, namazlarında gözlerini gökyüzüne dikiyorlar?» Sonra sözünü daha da şiddetlendirdi ve; «Ya bundan vazgeçerler, ya da gözlerinin nuru alınır da kör olurlar

Arapça metin

عَن أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاَتِهِمْ»، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ، حَتَّى قَالَ: «لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ».

Çeviri

Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bazı kimselere ne oluyor ki, namazlarında gözlerini gökyüzüne dikiyorlar?» Sonra sözünü daha da şiddetlendirdi ve; «Ya bundan vazgeçerler, ya da gözlerinin nuru alınır da kör olurlar.»

Açıklama

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-, namaz kılarken veya başka bir şekilde gözlerini göğe kaldıranları uyarmıştır. Daha sonra bu davranışı yapanlara yönelik uyarısını ve tehdidini daha da şiddetlendirmiş; gözlerinin ansızın alınmasından, yani görme nimetini bir anda kaybetmelerinden endişe ettiğini bildirmiştir. Öyle ki, onlar farkına bile varmadan gözleri alınmış ve görme nimetini yitirmiş olabilirler.

Faydalar

• Bu olay, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- davetteki güzel üslubunu ve hakkı açıklamadaki hikmetini göstermektedir. Çünkü hatayı yapan kişiyi açıkça teşhir etmemiştir. Zira asıl amaç hakkı ortaya koymak ve açıklamaktır; bu da gerçekleşmiştir. Ayrıca bu yöntem, hatayı yapan kimsenin kusurunu örtmeye daha uygundur ve nasihatin kabul edilmesine de daha çok vesile olur.
• Bu hadis, namaz sırasında gözleri göğe kaldırmanın kesin olarak yasaklandığını ve bunu yapanlar için ağır bir tehdidin söz konusu olduğunu göstermektedir.
• Avnü'l-Ma'bûd adlı eserde şöyle demiştir: Bunun (yasaklanmasının) gerekçesi şudur: Kişi gözünü göğe diktiğinde, kıble yönünden dışarı çıkmış; hem kıbleden hem de namazın (gerektirdiği huşû ve) heyetinden yüz çevirmiş olur.
• Gözleri yukarı kaldırmak, namazda olması gereken huşuya aykırıdır.
• Namazın önemi ve namaz kılanın, namaz sırasında Allah -Azze ve Celle-'ye karşı kusursuz bir ahlak sergilemesinin gerekliliği ifade edilmiştir.

Konular

• Fıkıh ve Fıkıh Usûlü
• İbadet Fıkhı
• Namaz
• Namaz Kılan Kimselerin Hataları