Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عن زيد بن ثابت رضي الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ -صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- اتَّخَذَ حُجْرَةً فِي المَسْجِدِ مِنْ حَصِيرٍ، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ -صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- فِيهَا لَيَالِيَ حَتَّى اجْتَمَعَ إِلَيْهِ نَاسٌ، ثُمَّ فَقَدُوا صَوْتَهُ لَيْلَةً، فَظَنُّوا أَنَّهُ قَدْ نَامَ، فَجَعَلَ بَعْضُهُمْ يَتَنَحْنَحُ؛ لِيَخْرُجَ إِلَيْهِمْ، فَقَالَ: «مَا زَالَ بِكُمُ الَّذِي رَأَيْتُ مِنْ صَنِيعِكُمْ، حَتَّى خَشِيتُ أَنْ يُكْتَبَ عَلَيْكُمْ، وَلَوْ كُتِبَ عَلَيْكُمْ مَا قُمْتُمْ بِهِ، فَصَلُّوا أَيُّهَا النَّاسُ فِي بُيُوتِكُمْ، فَإِنَّ أَفْضَلَ صَلاَةِ المَرْءِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا الصَّلاَةَ المَكْتُوبةَ».
Çeviri
Zeyd b. Sâbit -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- mescid içinde hasırdan bir hücre edinmişti. (Ramazânın son on gününde) birkaç gece buradan çıkıp cemaatle hem farz ve hem de terâvîh namazı kılmıştı. Sonunda cemaatin birikip çoğaldığını görünce bir gece yalnız yatsı namazını kıldırıp bu hasır odasına çekilmiş ve terâvîh namazı için çıkmamıştır. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in hücresinde sesini işitmeyince O'nu uyudu zannettiler ve uyansın da çıksın diye sahâbîlerin bazısı öksürmeye başladılar. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, bekleyen cemaate hitap edip şöyle buyurdu: «Cemaatle (terâvîh) namazı kılmak hususunda sizde gördüğüm bu yaptığınız iş ve arzu devamlıdır. Fakat böyle cemaat hâlinde bu ibadete devam ederken, teravih namazının cemaatle kılınmasının size farz kılınmasından ve farz kılındığı takdirde hepinizin bu namazı cemaatle kılmaya güç yetirememenizden korkarım. Onun için ey insanlar! Sizler bu namazı kendi evlerinizde kılınız. Çünkü farz namaz müstesna, kişinin namazının en faziletlisi kendi evinde kıldığı namazıdır.»
Açıklama
Bu hadis-i şerif Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in mescidin bir köşesinde itikâf için hasırdan bir hücre edindiğini beyan etmektedir. Görünen odur ki Nebi -aleyhisselam- itikaftaydı ve geceleri namaz kılıyordu. Birtakım adamlar onu duydular ve ona uydular. Birkaç gece sonra onun sesini duymadılar ve onu uyuyor zannettiler. Nebi -aleyhisselam-'ı uyandırmak için bazı sesler çıkardılar. Nebi -aleyhisselam- onların yanına çıktı ve uyumadığını beyan etti. Bilakis onların üzerine gece namazının farz kılınacağından korktu. En faziletli nafile namazın evlerinde kıldıkları namaz olduğunu belirttiği gibi yine onlara eğer gece namazını (cemaatle kılmak) onlara farz kılınmış olsaydı buna asla güç yetiremiyeceklerini de açıklamıştır.
Açıklama: العربية
يبين الحديث الشريف أن النبي صلى الله عليه وسلم اتخذ له حجرة في أحد زوايا المسجد من حصير، والظاهر أنه كان معتكفًا، وكان يقوم الليل فيها فسمعه رجال فجاؤوا يأتمُّون به إلى أن كان بعد عدة ليال لم يسمعوا صوته؛ فظنوه نائماً، وقاموا بإصدار بعض الأصوات لإيقاظه، فخرج إليهم -عليه الصلاة والسلام-، وبين لهم بأنه لم ينم بل خشي أن يُفرض عليهم قيام الليل، وبيَّن لهم أنه إن فرُض لن يستطيعوا القيام به، كما بيَّن لهم أن أفضل صلاة النافلة لهم في بيوتهم.
- جواز حجز مكان في المسجد للاعتكاف، والاختصاص به للعبادة والراحة، إذا كان هناك حاجة، وكان لا يضيق بالمصلين.
- جواز اقتداء المأموم بالإمام ولو كان الإمام في حجرة لا يراه المأموم، أو كان أحدهما في السطح، والآخر في المكان الأسفل، إذا كانا جميعًا بالمسجد.
- فيه دليل على أنَّ الحائل بين الإمام والمأمومين غير مانع من صحة الصلاة والاقتداء، وقال النووي: يشترط لصحة الاقتداء علم المأموم بانتقال الإمام، سواء صليا في المسجد، أو في غيره، أو أحدهما فيه، والآخر في غيره بالإجماع. اهـ.
- أنَّ صلاة النافلة بالبيت أفضل؛ لتنوير البيت بالصلاة، والبُعد عن الرياء والسمعة، أما المكتوبة فالواجب الإتيان بها في المسجد، إلاَّ من عذر، هذا في حق الرجال المكلفين.