Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عن سلمة بن الأكوع رضي الله عنه قال: «أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَيْنٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ، وَهُوَ فِي سَفَرِهِ، فَجَلَسَ عِنْدَ أَصْحَابِهِ يَتَحَدَّثُ، ثُمَّ انْفَتَلَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم : اُطْلُبُوهُ وَاقْتُلُوهُ فَقَتَلْتُهُ، فَنَفَّلَنِي سَلَبَهُ». فِي رِوَايَةٍ «فَقَالَ: مَنْ قَتَلَ الرَّجُلَ؟ فَقَالُوا: ابْنُ الأَكْوَعِ فَقَالَ: لَهُ سَلَبُهُ أَجْمَعُ».
Çeviri
Seleme b. Ekva' -radıyallahu anh- şöyle demiştir: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir seferde iken müşrikler tarafından bir casus geldi de sahâbîlerin yanına oturdu ve onlarla konuşmaya durdu. Sonra (devesine binerek) dönüp gitti. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Onu arayıp bulun ve öldürün!» buyurdu. O casusu, Seleme b. Ekva' (arkasından gidip) öldürdü. Peygamber de casusun devesini ve üzerindeki eşyasını Seleme'ye (ganîmet payından) fazla bir atiyye olmak üzere verdi. Başka bir rivayette: «Adamı kim öldürdü?» diye sordu. Sahabeler: İbn Ekva' (öldürdü) dediler. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Onun bütün malı Seleme'nindir.» buyurdu.
Açıklama
Bu hadis kendileriyle savaşılan kâfirlerden birisinin müslümanların aleyhine casusluk yapmasının İslamdaki hükmünü açıklamaktadır. Seleme b. Ekva' -radıyallahu anh- şöyle demiştir: Müşrikler tarafından bir casus Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yanına geldi. Casus olan kimse göz olarak isimlendirilir. Çünkü işi gözetlemek ya da gözetlemeye çok ihtimam edip, vaktini bu yolda harcamaktır. Sanki bütün bedeni göz gibi olmuştur. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- seferde iken olmuştur. Casus gelip Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ashabının yanına oturup onlarla konuşmaya başlamıştır. Sonra kalkıp gitmiştir. Sonra Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Onu arayıp bulun ve öldürün!» buyurdu, ben de öldürdüm. Yani onu arayıp buldum ve öldürdüm demektir. "Bana verdi", yani; bana ganimet olarak verdi. Ganimetten o adama ait olan şeyi verdi ve Seleme'nin kendi payına ilave edildi. "O adamdan aldılar"; o adamın üzerindeki elbisesini, silahını aldılar. Çünkü ondan çekilip alındığı için "Selb" olarak isimlendirilir. Hadiste geçen selb kelimesinin anlamına; binek, semer, diğer aletler, devenin üzerindeki mal, altın ve gümüş de girer.
Açıklama: العربية
هذا الحديث في بيان حكم الإسلام فيمن يتجسس على المسلمين من الكفار الحربيين؛ فقد أخبر سلمة بن الأكوع رضي الله عنه ، قال: "أتى النبي صلى الله عليه وسلم عين من المشركين" العين الجاسوس سمي به؛ لأن عمله بالعين، أو لشدة اهتمامه بالرؤية واستغراقه فيها كأن جميع بدنه صار عينا. "وهو": أي والحال أن النبي صلى الله عليه وسلم "في سفر، فجلس أي: الجاسوس، عند أصحابه يتحدث، ثم انفتل أي: انصرف، فقال النبي صلى الله عليه وسلم : اطلبوه واقتلوه فقتلته، أي: فطلبته فوجدته فقتلته، فنَفَّلَنِي أي: أعطاني نفلًا، وهو ما يخص به الرجل من الغنيمة، ويزاد على سهمه، "سَلَبه": أي: ما كان عليه من الثياب والسلاح سمي به؛ لأنه يسلب عنه، ويدخل في السلب: المركب وما عليه من السرج والآلة، وما معه على الدابة من مال، وما على وسطه من ذهب وفضة.
- قتل العين الذي يبعثه الأعداء ليتعرف على أحوال المسلمين؛ لأن في تركه ضرراً على المسلمين بالإخبار عن حالهم، ومكان الضعف منهم، والدلالة على ثغراتهم، بخلاف الرسل، فإنهم لا يُؤذوْن؛ لأنهم دعاة سلام وصلة التئام، وهذا من محاسن الإسلام.
- فيه أن من قتل قتيلاً في المعركة وأقام على قتله إياه بَينةً؛ فله سلبه الذي تقدم تعريفه.
- أن السلب للقاتل، سواء قاله قائد الجيش قبل القتال أو بعده.
- إعطاء القاتل سلب قتيله من باب التشجيع على قتال الأعداء.