Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَن الحَسَنِ قال: حَدَّثنا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ رضي الله عنه، فِي هَذَا المَسْجِدِ، وَمَا نَسِينَا مُنْذُ حَدَّثَنَا، وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدُبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّى الله عليه وسلم: «كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ رَجُلٌ بِهِ جُرْحٌ، فَجَزِعَ، فَأَخَذَ سِكِّينًا فَحَزَّ بِهَا يَدَهُ، فَمَا رَقَأَ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: بَادَرَنِي عَبْدِي بِنَفْسِهِ، حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الجَنَّةَ».
Çeviri
Hasan (Basrî)'den rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Cündeb b. Abdullah -radıyallahu anh- bize şu mescidde hadis rivayet etti. Kendisi bize bunu anlattığından beri ne unuttuk ne de Cündeb’in Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- adına yalan söylemiş olabileceğinden korkarız (böyle bir şüphemiz vardır). Cündeb dedi ki: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Sizden önce yaşayanlar arasında yarası bulunan bir adam vardı. Acısına dayanamayıp (feryat ederek) bir bıçak aldı ve onunla elini kesti. Akan kan durmadı ve adam öldü. Bunun üzerine Yüce Allah şöyle buyurdu: 'Kulum, canı hakkında benim hükmümden önce davranmaya kalkıştı; ben de ona Cennet'i haram kıldım.»
Açıklama
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- bizden önce yaşayanlar arasında yaralı bir adam olduğunu, sıkıntı çektiğini ve acıya dayanamadığını bildirdi. Bu yüzden bir bıçak aldı, elini kesti ve ölümü hızlandırdı. Kanaması durmadı ve öldü. Allah Teâlâ şöyle buyurdu: "Kulum, canı hakkında benim hükmümden önce davranmaya kalkıştı; ben de ona Cennet'i haram kıldım."
Faydalar
- Sıkıntılara (musibetlere) karşı sabretmenin fazileti ve acılardan dolayı sızlanıp feryat etmeyi terk etmek; ta ki bu durum, o acılardan daha şiddetli olanına (ilahi azaba/intihara) yol açmasın.
- İçinde hayır ve ibret barındıran konularda, geçmiş ümmetlerden haber verilmiştir.
- İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Bu hadiste; Allah'ın koyduğu sınırlarda haddi aşmamak gerektiği ve O’nun kullarına olan merhameti açıkça görülmektedir. Zira Allah, kullarının kendi canlarına kıymasını haram kılmış ve şüphesiz canların tamamen Allah’ın mülkü olduğunu beyan etmiştir.
- Bir kimsenin kendisini öldürmesine yol açacak sebepler haram kılınmıştır ve bu hususta şiddetli tehdit vardır.
- İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Bu durum (adamın elini kesmesi); onun bu eylemi tedavi amacıyla değil, ölmek amacıyla yaptığının delilidir. Oysa fayda sağlama ihtimali yüksek olan (doğru ve meşru) tedavi yöntemlerinin kastedilmesi gerekirdi.
Açıklama: العربية
أخبر النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنه كان فيمن كان قبلنا رجل أصابه جرح، فجزع ولم يصبر على الألم، فأخذ سكينًا فقطع بها يده واستعجل الموت، فما انقطع الدم حتى مات، قال الله تعالى: بادرني عبدي بنفسه، قد حرمت عليه الجنة.
- فضيلة الصبر على البلاء، وترك التضجر من الآلام لئلا يُفْضِي إلى أشد منها.
- التحديث عن الأمم الماضية بما فيه الخير والعظة.
- قال ابن حجر: فيه الوقوف عند حقوق الله ورحمته بخلقه حيث حَرّم عليهم قتل نفوسهم وأن الأنفس ملك الله.
- تحريم تعاطي الأسباب المفضية إلى قتل النفس، والوعيد الشديد في ذلك.
- قال ابن حجر: ودل ذلك على أنه حزَّها لإرادة الموت لا لقصد المداواة التي يغلب على الظن الانتفاع بها.