Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المُؤمنينَ رضي الله عنها قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ، فِي تَنَعُّلِهِ، وَتَرَجُّلِهِ، وَطُهُورِهِ، وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ.
Çeviri
Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: Nebi-sallallahu aleyhi ve sellem- ayakkabısını giymeye, temizlenmeye (abdest, gusül) ve taranmaya varıncaya kadar her işe sağdan başlamayı severdi.
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- güzel işlerde sağ ile başlamayı sever ve tercih ederdi. O işlerden bazıları şunlardır: Ayakkabısını giymeye sağ ayakla başlar, saç ve sakalı taramak, şekillendirmek ve yağlamak için sağ taraftan başlar ve abdest alırken el ve ayaklarını yıkarken sağı soldan önce yıkardı.
Faydalar
- Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Bu, şeriatta sürekli bir hükümdür. Elbise, pantolon, terlik giyerken, camiye girerken, misvak kullanırken, (gözlere) sürme çekerken, tırnakları keserken, bıyıkları kısaltırken, saçları tararken, koltuk altlarını yolarken, saçı tıraş ederken, namazda selam verirken, abdest uzuvlarını yıkarken, tuvaletten çıkarken, bir şey yerken, içerken, tokalaşırken, Hacer-i Esved'e dokunurken ve benzeri durumlarda sağı sola takdim etmek müstehaptır. Bunlar dışında tuvalete girerken, mescitten çıkarken, burun temizlenirken, tuvalette taharet alırken, elbise, pantolon ve terlik çıkarırken gibi durumlara gelince, bütün bunları sol ile yapmak müstehaptır. Bütün bunlar sağ tarafın değerli ve üstün olması sebebiyledir.
- “Sağdan hoşlanır” ifadesi şunları içerir: Yapılacak işlere sağ el, sağ ayak, sağ tarafla başlamak ve bir şeyi sağ el ile alıp vermek.
- Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Biliniz ki, abdest uzuvları arasında sağ ile başlamanın müstehap görülmediği kısımlar da vardır. Kulaklar, eller ve yanaklar aynı anda yıkanır, bir uzvu kesilmiş ya da kopmuş olan kimsede olduğu gibi, eğer bu mümkün değilse sağ taraftan başlar.
Açıklama: العربية
كانَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم يحبُّ ويفضِّل أن يبدأ باليمين في أموره اللائقة بالتكريم، ومن ذلك: أن يبدأ بالرِّجْل اليمين في لبس نعله، ويبدأ باليمين في ترجيل شعر رأسه ولحيته وتسريحِهما ودَهنِهما، وفي وضوئه يقدِّم اليمين على اليسار من اليدين والرجلين.
- قال النووي: هذه قاعدة مستمرة في الشرع، وهي أنَّ ما كان من باب التكريم والتشريف كلبس الثوب والسراويل والخُفِّ ودُخول المسجد والسواك والاكتحال، وتقليم الأظفار، وقص الشارب، وتَرْجِيْل الشَّعَرِ وهو مَشْطُه، ونتف الإبط، وحلق الرأس، والسلام من الصلاة، وغسل أعضاء الطهارة، والخروج من الخلاء، والأكل والشرب، والمصافحة، واستلام الحجر الأسود، وغير ذلك مما هو في معناه يستحب التيامن فيه، وأما ما كان بضده كدخول الخلاء والخروج من المسجد والامتخاط والاستنجاء وخلع الثوب والسراويل والخف وما أشبه ذلك، فيستحب التياسر فيه، وذلك كله بكرامة اليمين وشرفها.
- "يعجبه التيمن"، يشمل: الابتداء في الأفعال باليد اليمنى، والرجل اليمنى، والجانب الأيمن، وتعاطي الشيء باليمين.
- قال النووي: اعلم أن من أعضاء الوضوء ما لا يستحب فيه التيامن؛ وهو الأذنان والكفان والخدان بل يُطَهَّران دفعة واحدة، فإن تعذَّر ذلك كما في حق الأقطع ونحوه؛ قَدَّمَ اليمين.