Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الخُدْرِيِّ رضي الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الجِهَادِ كَلِمَةَ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ».
Çeviri
Ebû Saîd el-Hudrî -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «En faziletli cihat, zalim sultanın yanında adaleti söylemektir.»
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- Allah Teâlâ'nın rızasını kazanmak için yapılan cihadın en büyük ve en faydalı türlerinden birisinin, zorba ve zalim bir hükümdar veya yönetici karşısında adaleti ve hakkı söylemek olduğunu açıklamıştır. Çünkü bu, fayda sağlamak ve kötülüğü önlemek için sözle, yazıyla, amelle veya başka bir şeyle, iyiliği emretme, kötülükten sakındırma şiarının uygulanmasıdır.
Faydalar
- İyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak cihadın bir parçasıdır.
- Yöneticiye nasihatte bulunmak cihadın en büyük türlerinden biridir. Ancak bunun bilgi, hikmet ve kesin olma durumunda yapılması gerekir.
- Hattâbî şöyle demiştir: Bu (zalim bir hükümdara karşı hakkı söylemenin) en faziletli cihat olmasının sebebi, düşmanla cihat eden kimsenin galip mi yoksa mağlup mu olacağını bilmeyerek ümit ve korku arasında gidip gelmesidir. Ancak hükümdarın karşısındaki kişi onun elinde ezilmiş durumdadır. Hakikati söylediğinde ve iyiliği emrettiğinde kendisini tehlikeye atmış ve ölümle karşı karşıya bırakmış olur. Bu yüzden, korkunun baskın olmasından dolayı bu, cihat çeşitlerinin en faziletlisi kabul edilmiştir. Şöyle de denmiştir: Bunun en faziletli cihat olmasının sebebi, eğer yönetici onun sözünü dikkate alırsa, bu durumdan büyük bir insan topluluğu faydalanabilir ve genel bir maslahat meydana gelir.
Açıklama: العربية
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ مِن أعظم وأنفع أنواع الجهاد في سبيل الله تعالى كلمةُ عدلٍ وحقٍّ عند سلطان أو أمير جائر ظالم؛ لأنه عمل بشعيرة الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر، سواء كان بقول أو كتابة أو فعل أو غير ذلك مما تحصل به المصلحة وتندفع المفسدة.
- الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر من الجهاد.
- نُصْحُ الحاكم من أعظم الجهاد، ولكن يجب أن يكون بعلم وحكمة وتثبت.
- قال الخطَّابي: وإِنَّما صار ذلك أفضل الجهاد؛ لأنّ من جاهَدَ العدوَّ كان مُتردِّدًا بين الرَّجاءِ والخوْفِ لا يدري هل يَغلِبُ أو يُغْلَبُ، وَصَاحِبُ السُّلطان مقهورٌ في يدِهِ فهو إذا قال الحقَّ وَأَمَرَهُ بِالمعروفِ فقد تَعَرَّضَ للتَّلَفِ، وَأَهْدَفَ نَفْسَهُ للهلاكِ، فصار ذلك أَفضل أنواع الجهادِ مِن أجلِ غَلَبَةِ الخوفِ، وقيل: إنما كان أفضل الجهاد؛ لأنَّ وليَّ الأمرِ لو أخَذَ بِكَلمَتِه لربَّما عمَّ النفعُ عددًا كبيرًا من الناسِ فتحصُلُ المصلحةُ.