Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّمَا مَثَلُ الْجَلِيسِ الصَّالِحِ وَالْجَلِيسِ السَّوْءِ كَحَامِلِ الْمِسْكِ وَنَافِخِ الْكِيرِ، فَحَامِلُ الْمِسْكِ: إِمَّا أَنْ يُحْذِيَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَبْتَاعَ مِنْهُ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ مِنْهُ رِيحًا طَيِّبَةً، وَنَافِخُ الْكِيرِ: إِمَّا أَنْ يُحْرِقَ ثِيَابَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةً».
Çeviri
Ebû Mûsâ -radıyallahu anh-’dan rivayet edildiğine göre, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «İyi kimseyle oturup kalkan kimsenin misali ile kötü kimseyle oturup kalkan kimsenin misali, tıpkı misk (güzel koku) taşıyan kimseyle (demirci) körüğünü çekenin misaline benzer. Misk taşıyan, ya sana güzel kokusundan (bir miktar) verir, ya sen ondan satın alırsın ya da ondan güzel bir koku koklamış olursun. Körük çeken kimse ise, ya elbiseni yakar ya da (en azından) körüğün kötü kokusunu koklarsın (bu kokudan rahatsız olursun).»
Açıklama
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- iki sınıf insanı örnek vermiştir: Birinci sınıf: Allah'a ve O'nun razı olduğu şeylere gösteren, Allah'a itaat etme hususunda yardımcı olan salih arkadaş ve dosttur. O; misk satıcısı gibidir, ya sana ondan verir, ya sen ondan satın alırsın ya da ondan hoş bir koku koklarsın. İkinci sınıf: Aynı mecliste bulunan kötü arkadaştır. İnsanları Allah yolundan alıkoyan, günah işlemeye yardım eden, çirkin hareketlerini gördüğün biridir. Onun gibi biriyle birlikte olmaya devam edersen, o kötü arkadaşla birlikte olduğun için kınanırsın. O, ateşini üfleyen demirciye benzer. Ya uçuşan kıvılcımlar elbiseni yakar ya da yanında kötü bir koku duyarsın.
Faydalar
- Dinleyen kimseye bir konuyu anlamasını kolaylaştırmak için misaller vermek caizdir.
- İnsanları itaat ehli ve salih insanlarla beraber olmaya, fesatçı ve kötü ahlak sahibi kimselerden uzak tutmaya teşvik etmektir.
Açıklama: العربية
ضَرَبَ صلى الله عليه وسلم المَثل لنوعين من الناس: النوع الأول: الجليس والصديق الصالح الذي يدل على الله وما فيه رضاه، ويعين على الطاعة، فمثله كبائع المسك إما أن يعطيك، وإما أن تشتري منه، وإما أن تجد وتشم منه ريحا طيبة. والنوع الثاني: جليس وصديق السوء؛ الذي يصدُّ عن سبيل الله، ويعين على فعل المعاصي، وترى منه الفعل القبيح، ويطالك الذم لمصاحبة ومجالسة مثله، فمثله كالحداد الذي ينفخ ناره؛ إما أن يحرق ثيابك من شرره المتطاير، أو تجد من قربه ريحًا خبيثة.
- جواز ضرب الأمثال لتقريب المعنى للسامع.
- الحث والترغيب على مجالسة أهل الطاعة والصلاح، ومجانبة أهل الفساد وأصحاب الخُلق السيئ.