Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رضي الله عنه: أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ دَعَا بِوَضُوءٍ، فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ إِنَائِهِ، فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْوَضُوءِ، ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا، وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثًا، ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ، ثُمَّ غَسَلَ كُلَّ رِجْلٍ ثَلَاثًا، ثُمَّ قَالَ: رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا، وَقَالَ: «مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غَفَرَ اللهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ».
Çeviri
Osman -radıyallahu anh-'ın azatlısı Humrân'dan rivayet edildiğine göre, Osman -radıyallahu anh- abdest almak için su istedi. (Su gelince) kaptan ellerine su dökerek ellerini üç kere yıkadı. Sonra sağ elini kaba soktu, su alıp ağzını çalkaladı, burnuna su verdi ve sümkürdü. Sonra üç kere yüzünü yıkadı. Sonra üç kere dirseklere kadar kollarını yıkadı. Sonra başını mesh etti. Sonra her bir ayağını üçer kere yıkadı. Sonra da şöyle dedi: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in benim aldığım gibi abdest aldığını gördüm. O şöyle buyurdu: «Kim benim bu aldığım abdest gibi abdest alır, sonra içinden (dünyevi) bir şey geçirmeksizin iki rekât namaz kılarsa Allah onun geçmiş günahlarını bağışlar.»
Açıklama
Osman -radıyallahu anh-, Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in aldığı abdestin daha iyi anlaşılması için abdest almayı uygulamalı bir şekilde öğretmiştir. Bir kap su istemiş ve önce ellerine üç kez su döküp yıkamıştır. Sonra sağ elini kabın içine sokup bir avuç su almış bu suyla ağzını çalkalayıp tükürmüştür. Sonra nefes alarak genzine kadar su çekmiş ve sümkürerek dışarı çıkarmıştır. Sonra yüzünü üç kez yıkamış, sonra da kollarını dirsekler ile beraber üç kez yıkamıştır. Ellerini ıslattıktan sonra başını bir kez mesh etmiştir. Son olarak da aşık kemiklerine kadar ayaklarını üç kez yıkamıştır. Osman -radıyallahu anh- abdest almayı bitirdikten sonra Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bu şekilde abdest aldığını etrafındakilere haber vermiştir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- kendisinin abdest aldığı gibi abdest alıp, sonra da huşulu bir şekilde Rabbinin huzurunda iki rekât namaz kılan kimseye, geçmiş günahlarının bağışlanacağı müjdesini vermiştir.
Faydalar
- Gece uykudan uyandıktan sonra ellerin kaba sokulmadan önce yıkanması vaciptir. Uyku haricindeki herhangi bir zamanda ise abdest almaya başlamadan önce ellerin kaba sokulmadan önce yıkanması müstehaptır.
- Öğretmen, öğrencinin bilgiyi en kolay şekilde anlayıp kavrayabileceği en kolay yolu izlemelidir. Uygulamalı göstermek bunun bir çeşididir.
- Namaz kılan kişi dünya işleriyle ilgili düşüncelerden uzak durmalıdır. Namazın tam ve kâmil olması kalbin namazda hazır olmasına bağlıdır. Yoksa insan düşüncelerden kurtulamaz. Bundan dolayı namaz kılan kişi nefsiyle mücadele etmeli ve bu düşünceleri devam ettirmemelidir.
- Abdeste sağdan başlamak müstehaptır.
- Mazmaza, istinşak ve istinsar arasındaki sıralamaya uymak meşru kılınmıştır.
- Yüz, kollar ve ayakların üçer kez yıkanması müstehaptır. Farz olan ise bir kez yıkanmasıdır.
- Yüce Allah'ın geçmiş günahları bağışlaması iki şeyin gerçekleşmesine bağlıdır: Hadislerde belirtildiği gibi abdest almak ve iki rekât namaz kılmak.
- Abdest azalarından her birinin bir sınırı vardır. Yüzün sınırı: Saçların başlangıcından çenenin altına, bir kulaktan diğer kulağa kadardır. Kolun sınırı: Dirseklerle beraber parmak uçlarına kadar kolun tamamıdır. Dirsek, kolun ve ön kolun birleştiği noktaya denir. Başın sınırı: Saçların ön kısmı ile ense arasındaki bölgedir. Kulakların mesh edilmesi de baştan sayılır. Ayakların sınırı: Aşık kemikleri ile birlikte ayağın tamamıdır.
Açıklama: العربية
عَلَّمَ عثمانُ رضي الله عنه صفةَ وضوءِ النبيِّ صلى الله عليه وسلم بطريقة عَمَليّة؛ ليكون أبلغ إيضاحًا، فطلب ماءً في إناء، فَصَبَّ على يديه ثلاثَ مرات، وبعد ذلك أدخل يدَه اليمنى في الإناء، وأخذ بها ماءً فأدَارَه في فَمِه وأخرجه، ثم سحب الماء بِنَفَسِهِ إلى باطن أَنفِهِ، ثم أخرجه ونثره، ثم غَسَلَ وجهَه ثلاث مرات، ثم غسل يديه مع المِرْفقين ثلاثًا، ثم أَمَرَّ يده على رأسه مَبلولةً بالماء مرة واحدة، ثم غسل رجليه مع الكعبين ثلاثًا. فلما فرغ رضي الله عنه أخبرهم أنه رأى النبيَّ صلى الله عليه وسلم توضأ مثل هذا الوضوء، وبشَّرهم صلى الله عليه وسلم أنه مَن توضأ مثل وضوئه، وصلى ركعتين، خاشعًا مُحْضرًا قلبَه بين يدي ربه عز وجل فيهما، فإن الله يجازيه على هذا الوضوء الكامل وهذه الصلاة الخالصة بغفران ما سبق من ذنوبه.
- استحباب غسل اليدين قبل إدخالهما في الإناء في ابتداء الوضوء، وإن لم يكن قائمًا من النوم، فإن كان مستيقظًا من نوم الليل فيجب غسلهما.
- ينبغي للمعلم أنْ يَسلك أقرب الطرق إلى الفهم ورسوخ العلم لدى المتعلم، ومن ذلك التعليم بالفعل.
- ينبغي للمصلي دفع الخواطر المتعلِّقة بأشغال الدنيا، فتمام الصلاة وكمالها في حضور القلب فيها، وإلا فالأفكار يتعذر السلامة منها، فعليه أن يجاهد نفسه ولا يسترسل في ذلك.
- استحباب التيامن في الوضوء.
- مشروعية الترتيب بين التمضمض والاستنشاق والاستنثار.
- استحباب غسل الوجه واليدين والرجلين ثلاثًا، والواجب مرة.
- مغفرة الله ما سبق من الذنوب يترتب على مجموع الأمرين: الوضوء، وصلاة ركعتين، على الصفة المذكورة في الحديث.
- لكل عضو من أعضاء الوضوء حد: فحد الوجه: من منابت شعر الرأس المعتاد، إلى ما نزل من اللحية والذقن طولًا، ومن الأذن إلى الأذن عرضًا. وحد اليد: من أطراف الأصابع إلى المرفق وهو المفصل بين الساعد والعَضُد. وحد الرأس: من منابت الشعر المعتاد من جوانب الوجه إلى أعلى الرقبة، ومسح الأذنين من الرأس. وحد الرِّجْل: القدم كاملة مع المفصل بينها وبين الساق.