Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ حُذَيْفَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَقُولُوا: مَا شَاءَ اللهُ وَشَاءَ فُلَانٌ، وَلَكِنْ قُولُوا: مَا شَاءَ اللهُ ثُمَّ شَاءَ فُلَانٌ».
Çeviri
Huzeyfe -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Allah dilerse ve filanca dilerse demeyiniz. Fakat, Allah dilerse sonra filanca dilerse deyiniz.»
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- Müslüman bir şahsiyetin; "Allah dilerse ve falanca dilerse'' demesini, ya da "Allah ve falanca dilerse" demesini yasaklamıştır; Çünkü Allah'ın dilemesi ve iradesi mutlaktır ve bunda hiç kimse O'na ortak olamaz, (vâv) harfinin atıf olarak kullanılması Allah ile o kimsenin dileme hususunda eşit ve ortak oldukları izlenimini verir. Ancak kişi; Allah diler sonra falanca diler derse, falancanın dilemesini Yüce Allah'ın dilemesine tabi tutmuş olur. "Sonra" kelimesi "vâv" yerine kullanılır. Çünkü sonra hemen peşinde olmayı ifade eder.
Faydalar
- «Allah dilerse ve sen dilersen" sözünü söylemek ve bunun gibi Allah Teâlâ sözünden sonra "vâv" harfi ile atıfta bulunmak haramdır. Çünkü bu lafızlarda ve sözlerde şirk koşmaktır.
- "Allah diler sonra sen dilersen" sözünü söylemek ve bunun gibi Allah Teâlâ sözünden sonra ''ondan sonra ve sonra'' anlamına gelen ''sümme'' harfi ile atıfta bulunmak caizdir. Çünkü sakıncalı söz ortadan kalkmıştır.
- Yüce Allah hakkında ve kul hakkında dileme ispat edilmiştir. Kulun dilemesi, Allah Teâlâ'nın dilemesine tabidir.
- Söz ile dahi olsa Allah'ın dilemesinde şirk koşmak yasaklanmıştır.
- Sözü söyleyen kişi kulun iradesinin Allah -Azze ve Celle-'nin iradesine kapsam ve mutlak olarak eşit olduğuna veya kulun müstakil bir iradesi olduğuna inanıyorsa büyük şirktir. Ancak böyle inanmıyor ise küçük şirk olur.
Açıklama: العربية
نَهَى النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنْ يقولَ المسلمُ في كلامه: "ما شاء الله وشاء فلان"، أو ما شاء الله وفلان؛ وذلك لأنَّ مَشيئةَ الله وإرادتَه مُطْلَقَةٌ ولا يشاركه فيها أحد، وفي استخدام الواو في العطف إشعارٌ بمشاركةِ أحدٍ مع الله والتسوية بينهما. ولكن يقول: ما شاء الله، ثم شاء فلان، فيجعل مشيئةَ العبدِ تابعةً لمشيئة الله بقول: "ثم" بدلًا من "و"، لأن "ثم" تفييد التعقيب والتراخي.
- تحريم قول: "ما شاء الله وشئت"، وما أشبه ذلك من الألفاظ مما فيه العطف على الله بالواو؛ لأنه من شرك الألفاظ والأقوال.
- جواز قول: "ما شاء الله ثم شئت"، وما أشبه ذلك مما فيه العطف على الله بثُمَّ؛ لانتفاء المحذور فيه.
- إثبات المشيئة لله، وإثبات المشيئة للعبد، وأن مشيئة العبد تابعة لمشيئة الله تعالى.
- النهي عن إشراك الخلق في مشيئة الله ولو باللفظ.
- إن اعتقد القائل أن مشيئة العبد كمشيئة الله جل وعلا مساوية لها في الشمول والإطلاق، أو أن العبد له مشيئة مستقلة فهو شرك أكبر، أما إن اعتقد أنه دونه؛ فهو شرك أصغر.