Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ الخُزَاعِيِّ رضي الله عنه قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَهْلِ الجَنَّةِ؟ كُلُّ ضَعِيفٍ مُتَضَعِّفٍ، لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لَأَبَرَّهُ، أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَهْلِ النَّارِ: كُلُّ عُتُلٍّ جَوَّاظٍ مُسْتَكْبِرٍ».
Çeviri
Hârise b. Vehb el-Huzaî -radıyallahu anh-'dan rivayet edilen bir hadiste şöyle demiştir: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'i şöyle derken işittim: «Size Cennet ahalisinin kimler olduğunu haber vereyim mi? İnsanlar tarafından aciz görülen, zayıf kimselerdir. Onlardan biri Allah'a yemin etse, Allah onun yeminini doğru çıkarır. Size Cehennem ahalisinin de kimler olduğunu haber vereyim mi? Katı yürekli, iri gövdesiyle kasıla kasıla yürüyen, kibirli kimselerdir.»
Açıklama
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Cennet ve Cehennem ahalisinin bazı özelliklerini haber vermiştir. Cennet ehlinin çoğunluğu: 'Her zayıf ve güçsüz görülen kimsedir.' Yani: Allah Teâlâ’ya karşı boyun eğen, O’na tevazu gösteren, nefsini O’nun için alçaltan kişilerdir. Hatta bazı insanlar onları güçsüz görür ve küçümser. Fakat Allah için böyle tevazu gösteren o kimse, Allah’ın keremini umarak O’nun adına bir yemin etse, Allah mutlaka onun yeminini boşa çıkarmaz; istediğini gerçekleştirir, duasını kabul eder. Cehennem ehlinin çoğu ise şu kimselerdir: “Utul” yani kaba, katı kalpli, aşırı sert ve çokça tartışan; yahut hayra boyun eğmeyen, edepsiz ve kötü sözlü kişi. “Cevvâz” ise kibirli, obur, iri yapılı, yürüyüşünde böbürlenen ve kötü ahlâklı kimse demektir. “Müstekbir” de hakkı reddeden ve insanları küçümseyen kişidir.
Faydalar
- Cennet ahalisinin vasıflanmaya teşvik edilmiş, Cehennem ahalisinin sıfatlarından da sakındırılmıştır.
- Tevazu; Allah Azze ve Celle’ye karşı, O’nun emir ve yasaklarına boyun eğip itaat etmekle olur. İnsanlara karşı tevazu ise onlara karşı kibirlenmemekle gerçekleşir.
- İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Cennet ehlinin çoğunluğunun bu kimseler olduğunu, Cehennem ehlinin çoğunluğunu da diğer grubun oluşturduğu beyan edilmiştir. Yoksa her iki taraf için de tam bir kapsama kastedilmemiştir.
Açıklama: العربية
أَخْبَرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم ببعض صفات أهل الجنة وأهل النار. فأغلب أهل الجنة هم: "كل ضعيف متضعِّف"، أي: متواضع خاضع لله تعالى، مُذِلّ نفسه له، حتى إن بعض الناس يَستَضعفونه ويَحتَقِرونه، وهذا المُتذَلِّل لله تعالى لو أقسم بالله يَمينًا طَمَعًا في كَرَم الله تعالى، لَأَبَرَّه الله، وحَقَّقَ له ما أَقْسَمَ عليه وأجاب طلبَه ودعاءه. وأغلب أهل النار هم: كل «عُتُل» وهو الفَظُّ الغَليظ شديد الخصومة، أو الفاحش الذي لا يَنْقَاد لخير، «جواظ» وهو المتكبر، الأَكُوْل، صاحب الجسد الضخم، المُختال في مِشيته، سيء الخلق، «مستكبر» برفضه للحق، وباحتقاره لغيره.
- الحث على الاتصاف بصفات أهل الجنة، والتحذير من صفات أهل النار.
- التواضع يكون لله عز وجل، ولأمره ونهيه والانقياد لهما، ويكون للخلق بعدم التكبُّر عليهم.
- قال ابن حجر: المراد أن أغلب أهل الجنة هؤلاء، كما أن معظم أهل النار القسم الآخر، وليس المراد الاستيعاب في الطرفين.