Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللهُ بِهِ الْخَطَايَا، وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ؟» قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ: «إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ، وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ، وَانْتِظَارُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ، فَذَلِكُمُ الرِّبَاطُ».
Çeviri
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Size, Allah’ın kendisiyle günahları yok edip, dereceleri yükselteceği hayırları haber vereyim mi?» Ashâb: Evet, Ya Rasûlallah! dediler. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem: «Meşakkatli de olsa abdesti güzelce almak, mescitlere doğru çok adım atmak, bir namazı kıldıktan sonra öteki namazı beklemek. İşte ribatınız, işte bağlanmanız gereken budur.»
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- ashabına, günahlarının bağışlanacağı, Hafaza Melekleri'nin yazdıklarının silineceği ve kendilerini Cennet'te daha yüksek bir makama ulaştıracak amellere yöneltmesini isteyip istemediklerini sormuştur. Sahabeler: Evet, bunu istiyoruz dediler. Rasûlullah -aleyhisselâm- şöyle buyurmuştur: Birincisi: Soğuk havalarda, suyun az olduğu durumda, vücutta ağrılar hissedildiğinde ve sıcak yaz günlerinde Güneşin ısıttığı sıcak su ile abdest almak gibi meşakkatli durumlarda abdesti düzgün ve tam bir şekilde almak. İkincisi: Evden camilere doğru yürürken çok adım - iki ayak arası açıldığındaki mesafe- atmak ve bunu çok tekrarlamak. Üçüncüsü: Bir Müslüman; namaz vaktini bekler, kalbi namaza bağlı olur, namaza hazırlanır ve namaz kılmak için mescitte oturarak cemaati bekler. Namaz kıldıktan sonra da namaz kıldığı yerde oturup bir sonraki namazı bekler. Daha sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bu işlerin sınır boylarında nöbet tutan askerler gibi hakiki bir nöbet olduğunu açıklamıştır. Çünkü Şeytan'ın nefse etki etmek için gittiği yollara set çekilmiş olur. Nefsinin arzularını yendiği, vesveseleri kabul etmesini engellediği için Allah'ın askerleri, onun aracılığıyla Şeytan'ın askerlerini mağlup eder. Bu en büyük cihattır. Düşmanın geleceği sınırlarda bekleme mertebesinde sayılmıştır.
Faydalar
- Camilerde cemaatle namaz kılmanın, namazlara dikkat etmenin ve namaz vaktinde başka bir şeyle uğraşmamaya ihtimam göstermenin önemi ifade edilmiştir.
- Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- bu hususu güzel bir şekilde açıklamış ve ashabını teşvik etmiştir. Öyle ki, onlara soru sorma metoduyla büyük bir mükâfattan bahsederek başlamıştır. Bu metot öğretme yollarından biridir.
- Konuyu soru ve cevap anlatılmasının faydası: Muğlaklık ve açıklık sayesinde konuşmanın nefiste daha etkili olması içindir.
- Nevevî (rahimehullah) şöyle demiştir: "İşte ribatınız, işte bağlanmanız gereken budur." ifadesi, teşvik edilen ribat anlamına gelir. Ribat’ın aslı, bir şeyi sabırla sürdürmek, kendini bir şeye bağlayıp adamak demektir. Bu durumda kişi, kendini bu itaate adamış gibidir. Kişinin kendi nefsi ile cihat etmesinin en faziletli ribat olduğu söylemiştir. Aynı zamanda mümkün ve kolay olan bir ribattır. Yani ribat çeşitlerinden biridir.
- “Ribat” kelimesi tekrarlanarak (ال) (el takısıyla) marife/bilinir yapılmıştır. Bunun sebebi, bu amellerin tazim edilmesidir.
Açıklama: العربية
سَألَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أصحابَه هل يُريدون أنْ يدلَّهم على أعمال تكون سببًا في مغفرة الذنوب، ومحوها من كُتب الحفظة، وعلو المنازل في الجنة؟ قال الصحابة: نعم نريد ذلك. قال: الأول: استيعاب وإتمام الوضوء على مشقة؛ كَبردٍ، وقلة ماء، وألم جسم، وماء حار. الثاني: كثرة الخُطا -وهي ما بين القدمين- إلى المساجد ببعد الدار، وكثرة التكرار. الثالث: انتظار وقت الصلاة، وتعلُّق القلب بها، والتأهب لها، والجلوس لها في المسجد لانتظار الجماعة، فإذا صلاها انتظر في مصلاه صلاةً أخرى. ثم بيَّنَ صلى الله عليه وسلم أنَّ هذه الأمور هي المرابطة الحقيقية؛ لأنها تسد طرق الشيطان على النفس، وتقهر الهوى، وتمنعها من قبول الوساوس، فيغلب بها حزبُ الله جنودَ الشيطان؛ وذلك هو الجهاد الأكبر، فكانت بمنزلة الرباط على ثغر العدو.
- أهمية المحافظة على صلاة الجماعة في المسجد، والاهتمام بالصلوات وعدم التشاغل عنها.
- حسن عرض النبي صلى الله عليه وسلم وتشويقه لأصحابه حيث بدأهم بثواب عظيم على طريقة السؤال، وهذه طريقة من طرق التعليم.
- فائدة عرض المسألة بالسؤال والجواب: أن يكون الكلام أوقع في النفس بحكم الإبهام والتبيين.
- قال النووي رحمه الله: فذلكم الرباط أي: الرباط المرغَّب فيه، وأصل الرباط الحبس على الشيء، كأنه حبس نفسه على هذه الطاعة، وقيل: إنه أفضل الرباط كما قيل: الجهاد جهاد النفس، ويحتمل أنه الرباط المتيسر الممكن، أي: إنه من أنواع الرباط.
- كررت كلمة "الرباط" وعرفت ب(ال) التعريف؛ ذلك تعظيمٌ لشأن هذه الأعمال.