Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عن جابر رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم اشْتَرَى منه بَعِيراً، فَوَزَنَ له فَأرْجَح.
Çeviri
Cabir -radıyallau anh- anlatıyor: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ondan bir deve satın almıştı. Devenin parasının tartılmasını ve üzerine bir miktar ilave edilmesini emretti.
Açıklama
“Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ondan bir deve satın almıştı.” Yani, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- Cabir -radıyallahu anh-’dan bu deveyi satın almıştır. “Devenin parasının (karşılığını) tartı ile tarttı.” Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- onun için devenin parasının karşılığını tartı ile tartılan bir şey vererek takdim etmiştir. Burada Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’in emriyle hakikatte tartma işlemini yapan Bilal -radıyallahu anh-’dır. Hadisin aslında “Bilal’e benim için ukiyye (ölçü birimi) tartmasını emretti. Bilal de benim için tarttı ve üzerine bir miktar ilave etti.” “Üzerine bir miktar ilave etti.” Cabir –radıyallahu anh-’ın devenin fiyatından hak ettiğinden daha fazlasını koydu. Geçmişte insanlar, parayı tartarak birbirlerine muamele ediyorlardı. Adet olarak da muamele etmekteydiler. Ancak çoğunluk tartı yöntemini tercih ederdi.
Açıklama: العربية
هذا الحديث له قصة، وهي هنا مختصرة، "أن النبي صلى الله عليه وسلم اشْتَرَى منه بَعِيراً" أي: أن النبي صلى الله عليه وسلم اشترى من جابر رضي الله عنه بعيراً. "فَوَزَنَ له" أي: أن النبي صلى الله عليه وسلم وَزَن له ثَمن البعير، وهذا من باب التجوز، وإلا فإن حقيقة الوزَّان في هذا الحديث: بلال رضي الله عنه بأمر النبي صلى الله عليه وسلم كما هو في أصل الحديث: "فأمر بلالا أن يَزِن لي أوقية، فوزن لي بلال، فأرجح في الميزان" أي: زاد في الوَزْن أكثر مما يستحقه جابر رضي الله عنه من ثَمن البعير، وكانوا فيما سبق يتعاملون بالنقود وزناً لا عدداً وإن كانوا يتعاملون أيضا بها عدداً لكن الكثير وزناً.
- جواز الزيادة على الثمن عند الأداء والرُّجْحان في الوزن.
- جواز الرُّجْحان في الوزن.
- فضل الزيادة غير المشروطة عند الوفاء بالدين.