Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: أَوْصَانِي خَلِيلِي صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلاَثٍ: صِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ، وَرَكْعَتَيِ الضُّحَى، وَأَنْ أُوتِرَ قَبْلَ أَنْ أَنَامَ.
Çeviri
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, şöyle demiştir: Halilim (dostum) -sallallahu aleyhi ve sellem- bana şu üç şeyi; her aydan üç gün oruç tutmayı, iki rekât kuşluk (duhâ) namazı kılmayı ve uyumadan önce vitir namazını kılmayı tavsiye etti.
Açıklama
Ebû Hureyre -radıyallahu anh- habibi ve dostu Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in kendisine üç hususu tavsiye edip öğüt verdiğini haber vermektedir: Birincisi: Her ay üç gün oruç tutmak. İkincisi: Her gün iki rekât duhâ namazı kılmak. Üçüncüsü: Uykudan önce vitir namazı kılmak. Bu, gecenin son kısmında uyanamamaktan endişe eden kimse içindir.
Faydalar
- Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ashabına verdiği tavsiyelerin farklı olması, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ashabının durumlarını bilmesi ve onlar için neyin uygun olduğu konusundaki bilgisine dayanmaktadır. Nitekim güçlü olana cihat uygun düşer; ibadete düşkün olana ibadet etmek, âlime ise ilim talep etmek uygundur. Bunun gibi herkes için kendisine en münasip olan tavsiye edilmiştir.
- İbn Hacer el-Askalânî, ‘her aydan üç gün oruç tutmak’ sözü hakkında şöyle demiştir: Görünen odur ki bundan maksat Eyyâm-ı Biyd'dir. Bunlar, hicrî ayın on üçüncü, on dördüncü ve on beşinci günleridir.
- İbn Hacer el-Askalânî şöyle demiştir: Vitir namazını yatmadan önce kılmanın müstehap olduğuna işaret eder ve bu uyanacağından emin olmayan kimse için geçerlidir.
- Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bu üç ameli bazı sahabelerine tavsiye etmesi önemine işaret eder.
- İbn Dakîk el-Îyd de şöyle demiştir: (İki rekât duhâ namazı): Muhtemelen burada, namazın kılınmasına vurgu yapılmış en azı zikredilmiştir. Bu da duhâ namazının müstehap olduğuna ve en azının iki rekât olduğuna delalet eder.
- Duhâ namazının vakti: Güneş doğduktan yaklaşık on beş dakika sonra başlar ve öğle vaktine yaklaşık on dakika kalıncaya kadar devam eder. Rekât sayısı ise en azı iki rekâttır. En çoğu hakkında ihtilaf edilmiştir: Sekiz rekât olduğu da söylenmiştir; üst sınırı olmadığı da söylenmiştir.
- Vitir namazının vakti: Yatsı namazından sonra başlayıp fecrin doğuşuna kasar devam eder. En azı bir rekât, en çoğu ise on bir rekâttır.
Açıklama: العربية
يُخْبِرُ أبو هريرةَ رضي الله عنه أنَّ حبيبَه وصاحبَه النبيَّ صلى الله عليه وسلم أوصاه وعَهِدَ إليه بثلاث خصالٍ: الأولى: صوم ثلاثة أيام من كل شهر. الثانية: ركعتي الضُّحَى كل يوم. الثالثة: الوِتْر قبل النوم؛ وذلك لِمَن خاف أن لا يَستيقظ آخر الليل.
- اختلاف وصايا النبيِّ صلى الله عليه وسلم لأصحابه: مَبنيٌّ على عِلْمِه صلى الله عليه وسلم بأحوال أصحابه، وما يُناسِب كلَّ واحد منهم، فالقوي يُناسبه الجهاد، والعابد تُناسبه العبادة، والعالِم يُناسبه العِلْم، وهكذا.
- قال ابن حجر العسقلاني في قوله: صوم ثلاثة أيام من كل شهر، الذي يظهر أن المراد بها البِيْض؛ وهي: يوم الثالث عشر، والرابع عشر، والخامس عشر، من الشهر الهجري.
- قال ابن حجر العسقلاني: فيه استحباب تقديم الوتر على النوم، وذلك في حقِّ مَن لم يَثِق بالاستيقاظ.
- أهمية هذه الأعمال الثلاثة؛ لوصية النبي صلى الله عليه وسلم عَدَدًا من أصحابه بها.
- قال ابن دقيق العيد في قوله: (وركعتي الضحى): لعلّه ذَكَر الأقَلَّ الذي يوجد التأكيد بفعله، وفي هذا دلالة على استحباب صلاة الضحى، وأنَّ أقلها ركعتان.
- وقت صلاة الضحى: من بعد شروق الشمس بربع ساعة تقريبًا، ويَمتَد وقتُها إلى ما قبل الظهر بعشر دقائق تقريبًا، وعددها: أقلها ركعتان، واختُلف في أكثرها؛ فقيل: ثماني ركعات، وقيل: لا حد لأكثرها.
- وقت الوتر: من بعد صلاة العشاء إلى طلوع الفجر، وأقله ركعة، وأكثره إحدى عشرة ركعة.