Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنِ ابنِ مَسعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ: الثَّيِّبُ الزَّانِي، وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ، وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ المُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ».
Çeviri
İbni Mes'ûd -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bir Müslümanın kanı ancak üç sebepten biriyle helâl olur: Zina eden evli bir insan, cana karşılık can (kısas) ve dinini terk edip cemaatten ayrılan kimse.»
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, bir Müslümanın kanının, ancak şu üç şeyden birini yaptığı takdirde helal olduğunu açıklamıştır: Birincisi: Geçerli (sahih) bir nikâhla evlenmiş olduğu hâlde zina suçunu işleyen kimsenin, recm edilerek öldürülmesi helâldir. İkincisi: Haksız yere ve kasten, canı korunmuş (masum) bir kimseyi öldüren kişi, şartları yerine geldiğinde kısas yoluyla öldürülür. Üçüncüsü: Müslümanların cemaatinden ayrılan kimsedir. Bu ayrılma ya dinini tamamen terk ederek irtidat (dinden dönme) yoluyla olur; ya da dinden çıkmaksızın, onun bir kısmını terk etmek suretiyle olur ki buna, bâgîler (isyan edenler), yol kesenler (eşkıyalar), kendileri ile savaşılan Hâricîler ve benzerleri girer.
Faydalar
- Bu üç fiilin haram kılındığı ve bunlardan herhangi birini işleyen kimsenin öldürülme cezasını hak ettiği açıklanmıştır: Bu ceza ya küfür sebebiyledir ki bu, İslâm’dan dönen (mürted) kimse için söz konusudur; ya da had cezası sebebiyledir ki bunlar da iki kişidir: Evli olduğu hâlde zina eden kimse ve kasten adam öldüren kimsedir.
- Namusun korunup temiz kalmasının gerekli olduğu ifade edilmiştir.
- Müslümana ihtiram etmek farzdır ve canı korunmuştur.
- Müslüman topluluğuna bağlılık ve ondan ayrılmamak teşvik edilmiştir.
- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in güzel ve etkili öğretim yöntemi: Zira onun sözleri bazen bölümlere ayırma şeklinde gelir. Çünkü bu, meseleleri sınırlar ve bir araya toplar; ayrıca ezberlenmesi daha kolaydır.
- Allah Teâlâ, suçluları caydırmak ve toplumu koruyup suçlardan muhafaza etmek için had cezalarını meşru kılmıştır.
- Bu had cezalarının uygulanması yöneticinin sorumluluğundadır.
- Öldürmeyi gerektiren sebepler üçten fazladır; ancak sonuçta bu üç başlığın dışına çıkmaz. İbnu'l-Arabî el-Mâlikî şöyle demiştir: Hiçbir hâlde bu üç durumun dışına çıkmaz. Çünkü kim sihir yapar ya da Allah’ın bir peygamberine söverse küfre girmiş olur; dolayısıyla dinini terk eden kimse kapsamına girer.
Açıklama: العربية
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ دمَ المسلم حرام، إلا إنْ فعل واحدة من خصال ثلاث: الأولى: مَن وقع في فاحشة الزنا، وقد تزوج بعقد صحيح؛ فيحل قتله بالرجم. الثانية: من قَتل نفسًا معصومة عمدًا بغير حق، قُتل بشروطه. الثالثة: الخارج عن جماعة المسلمين؛ إما بترك دينه الإسلام كله بالردة، أو المفارق بغير ردة بترك بعضه كأهل البغي، وقطاع الطريق، والمحاربين من الخوارج وغيرهم.
- تحريم فعل هذه الخصال الثلاث، وأن من فعل واحدة منها استحق عقوبة القتل: إما كفرًا، وهو المرتد عن الإسلام، وإما حدًّا، وهما: الثيب الزاني، والقاتل عمدًا.
- وجوب حفظ الأعراض ونقائها.
- وجوب احترام المسلم، وأنه معصوم الدم.
- الحث على التزام جماعة المسلمين وعدم مفارقتهم.
- حسن تعليم النبي صلى الله عليه وسلم حيث يَرِدُ كلامُه أحيانًا بالتقسيم؛ لأن التقسيم يحصر المسائل ويجمعها وهو أسرع حفظًا.
- شرع الله الحدودَ؛ لردع الجناة، ولحماية المجتمع ووقايتِه من الجرائم.
- تطبيق هذه الحدود هو من اختصاص ولي الأمر.
- أسباب القتل أكثر من ثلاثة، ولكنها لا تخرج عنها، قال ابن العربي المالكي: ولا تخرج عن هذه الثلاثة بحال، فإنَّ مَن سَحَرَ أو سب نبيَّ الله كفر، فهو داخل في التارك لدينه.