Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضيَ اللهُ عنهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَلَّا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللهِ عَلَيْكُمْ».
Çeviri
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Hayat şartları (dünyalık) bakımından sizden daha aşağıda olanlara bakın; sizden yukarıda/daha iyi olanlara bakmayın. Bu, Allah’ın üzerinizdeki nimetini hor (küçük) görmemeniz için en uygun olanıdır.»
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, Müslümana; makam, mal, mevki ve benzeri dünya işlerinde kendisinden daha aşağı durumda ve daha az imkâna sahip olanlara bakmasını, dünya işlerinde kendisinden daha üstün ve daha fazla nimete sahip olanlara bakmamasını emretmiştir. Çünkü kendisinden maddi olarak daha aşağı durumda olanlara bakmak, Allah’ın sana verdiği nimeti küçümsememene ve onu değersiz görmemene daha uygundur ve buna daha çok vesile olur.
Faydalar
- Kanaat, Müminlerin en yüce ahlâklarından biridir ve Allah’ın takdirine razı olmanın bir göstergesidir.
- İbn Cerîr -radıyallahu anh- şöyle demiştir: Bu hadis, hayrın çeşitli türlerini kapsayan kapsamlı bir hadistir. Çünkü insan, dünya işlerinde kendisinden üstün olan birini gördüğünde nefsi onun sahip olduklarını istemeye yönelir; Allah Teâlâ’nın kendisine verdiği nimeti küçük görür ve ona yetişmek veya ona yaklaşmak için daha fazlasını elde etmeye hırslanır. İnsanların çoğunda görülen durum budur. Fakat dünya işlerinde kendisinden daha aşağı durumda olanlara baktığında, Allah Teâlâ’nın kendi üzerindeki nimetleri ona görünür hâle gelir. Bunun üzerine o nimetlere şükreder, tevazu gösterir ve bu da onu hayırlı işler yapmaya sevk eder.
Açıklama: العربية
أمَر النبيُّ صلى الله عليه وسلم المسلم أن ينظر في أمور الدنيا في المنزلة والمال والجاه وغيرها إلى من حاله أسفل منه وأقل، وألّا ينظر في أمور دنياه إلى من هو فوقه وأفضل منه، فإن ذلك النظر إلى من هو أسفل أحق وأحرى ألّا تَحتقر وتَنتقص نعمة الله عليك.
- القناعة من أجلّ أخلاق المؤمنين، وهي علامة على الرضا بقدر الله.
- قال ابن جرير: هذا حديث جامع لأنواع من الخير؛ لأن الإنسان إذا رأى من فضل عليه في الدنيا طلبت نفسه مثل ذلك، واستصغر ما عنده من نعمة الله تعالى، وحرص على الازدياد ليلحق بذلك أو يقاربه، هذا هو الموجود في غالب الناس، وأما إذا نظر في أمور الدنيا إلى من هو دونه فيها ظهرت له نعمة الله تعالى عليه، فشكرها وتواضع، وفعل فيه الخير.