Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه مرفوعًا: "إياكم والجلوسَ على الطُّرُقَاتِ". قالوا: يا رسول الله، ما لنا بُدٌّ من مجالسنا، نتحدث فيها. قال: "فأما إذا أَبَيْتُمْ فأعطوا الطريق حَقَّهُ". قالوا: وما حَقُّهُ؟ قال: "غَضُّ البصر، وكَفُّ الأذى، ورد السلام، والأمر بالمعروف، والنهي عن المنكر".
Çeviri
Ebû Saîd el-Hudrî -radıyallahu anh-'tan merfû olarak rivayet edildiğine göre Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- (bir gün): «Sakın yollarda oturmayın!» buyurdu. Bunun üzerine; "Ya Rasûlullah! Oturmadan edemeyiz, oralarda (oturup) konuşuyoruz, dediler." Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Mutlaka oturacaksınız, bari yola hakkını verin!» buyurdu. Bunun üzerine: "Ey Allah`ın Rasûlü, onun hakkı nedir?" diye sordular. Şöyle buyurdu: «Gözlerinizi kısmak (harama bakmamak), (gelip geçeni) rahatsız etmemek, selamı almak ve emr bi`l-ma'ruf nehy-i ani`l-münker yapmak (iyiliği emredip kötülükten alıkoymak) tır!»
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- sahabesini yollarda oturmamaları konusunda uyardı. Dediler ki: Oturmamız gerekiyor. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki: «Eğer mutlaka oturacaksanız yolun hakkını verin.» Bu hakkın, gözlerini kapatarak önlerinden geçen kadınlara bakmamaları, önlerinden geçenlere sözlü yada fiili eziyet vermemeleri, kendilerine selam verenin selamlarını almaları ve iyiliği emretmeleri ve şayet önlerinde bir münker görürlerse onu inkar etmeleri -bunu yapmalarının gerekli olduğunu- haber verdi.
Açıklama: العربية
حذر النبي صلى الله عليه وسلم أصحابه من الجلوس في الطرقات، فقالوا: ما لنا غِنًى عنه، فقال: إذا امتنعتم ولا بد أن تجلسوا فيجب عليكم أن تعطوا الطريق حقه، فسألوه عن حق الطريق، فأخبرهم به: أن يغضوا البصر عن النساء اللاتي يمررن أمامهم، وأن يمتنعوا عن أذية المارة سواء بالقول أو بالفعل، وأن يردوا السلام على من ألقاه عليهم، وأن يأمروا بالمعروف وإذا رأوا منكرا أمامهم وجب عليهم إنكاره.
- النهي عن الجلوس في الطرقات إلا بشرطه المذكور.
- أن من حق الطريق غض البصر.
- أن من حق الطريق كف الأذى.
- أن من حق الطريق رد السلام.
- أن من حق الطريق الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر.
- نستفيد من الحديث قاعدة فقهية مهمة (أن دفع المفاسد مقدم على جلب المصالح).
- أن النهي عن الجلوس في الطريق ليس للتحريم، وإنما للتنزيه؛ لأنهم لو فهموا أنه للتحريم لم يراجعوه.