Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ وَلَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلاَّ كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةً، فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ».
Çeviri
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur. «Bir topluluk, oturdukları bir mecliste Allah’ı zikretmez ve peygamberlerine salât etmezlerse, bu meclis onlar için bir eksiklik, pişmanlık ve vebal sebebi olur. Allah dilerse onları bundan dolayı azaplandırır, dilerse onları bağışlar.»
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, Allah’ı zikretmekten gafil olmaya karşı uyarmıştır. Bir topluluk bir mecliste oturur da orada Allah Teâlâ’yı zikretmez ve Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem-'e salât etmezse, o meclis Kıyamet Günü'nde onlar için bir pişmanlık, zarar ve eksiklik sebebi olur. Allah dilerse, geçmiş günahları ve sonraki kusurları sebebiyle onları azaplandırır; dilerse de kendi lütfu ve rahmetiyle onları bağışlar.
Faydalar
- Allah'ı zikretmeye teşvik edilmiş ve bunun fazileti aktarılmıştır.
- Allah Teâlâ'nın ve Rasulü -sallallahu aleyhi ve sellem-'in anıldığı meclislerin fazileti ifade edilmiştir.Buna karşılık, bunların bulunmadığı meclisler ise Kıyamet Günü'nde sahipleri için zarar ve pişmanlık sebebi olan meclislerdir.
- Yukarıda zikredilen Allah'ı anmayı ihmal etme uyarısı sadece toplu meclislerle sınırlı olmayıp diğer durumları da kapsamaktadır. Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Bir kimsenin bir yerde oturduktan sonra Allah'ı anmadan oradan ayrılması mekruhtur.
- Kıyamet Günü onların yaşayacakları pişmanlık, ya vakitlerini Allah'a itaat ederek harcamadıkları için sevap ve mükâfatlarını kaybetmeleri ya da vakitlerini Allah'a isyan ederek geçirdikleri için günah ve cezalarını çekmeleri olacaktır.
- Bu uyarı, meclisin sadece mubah (helâl ve günahsız) şeylerle geçirilip Allah’ın zikrinden gafil kalınması durumunda söz konusuysa; gıybet, koğuculuk ve benzeri haramların işlendiği meclisler hakkında durum nasıl olur?!
Açıklama: العربية
حَذَّرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم مِن الغفلة عن ذِكْر الله، وأنه ما قَعَدَ قوم في مجلسٍ ولم يذكروا الله تعالى فيه، ولم يصلوا على رسوله صلى الله عليه وسلم إلا كان ذاك المجلس حَسْرة عليهم ونَدَامة وخسارة ونقصانًا يوم القيامة، فإن شاء عذّبهم بذنوبهم السابقة وتقصيراتهم اللاحقة، وإن شاء غفر لهم فضلًا منه ورحمة.
- الحث على الذكر وفضله.
- فضل المجالس التي فيها ذكر الله تعالى، وذكر رسوله صلى الله عليه وسلم، وأن المجالس التي ليس فيها ذلك هي مجالس شُؤْمٍ على أهلها يوم القيامة.
- ما ذُكر من التحذير عن الغفلة عن ذكر الله ليس مُقتصرًا على المجالس فقط، بل يَعُمُّ غيرها، قال النووي: يكره لمن قعد في مكان أن يفارقه قبل أن يذكر الله تعالى فيه.
- الحسرة الحاصلة لهم يوم القيامة: إما بفوات الأجر والثواب لعدم الاستفادة من الوقت في طاعة الله، وإما بالإثم والعقاب لإشغال الوقت بمعصية الله.
- هذا التحذير إذا كانت هذه الغفلة بالمباحات، فكيف بالمجالس المحرمة التي فيها الغيبة والنميمة وغيرها؟!