Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَن أَبي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ، مَمْحَقَةٌ لِلرِّبْحِ».
Çeviri
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle söylediğini işittim: «Yemin etmek malın (hızlıca) satılmasını sağlar, fakat kazancın (bereketini) yok eder.»
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, alışverişte doğru olsa bile yemin etmekten ve bunu çokça yapmaktan sakındırmıştır. Bunun, malın ve ürünün revaçta olmasına sebep olduğunu; ancak kazancın ve elde edilen kârın bereketini azalttığını ve yok ettiğini haber vermiştir. Allah Teala; çalınması, yanması, sel altında kalaması, gasp edilmesi, yağmalanması veya başka yollarla malın heba olmasına neden olacak çeşitli felaketler gönderebilir.
Faydalar
- Hadiste, Allah adına yemin etmenin önemi vurgulanmış ve bunun ancak zaruret halinde yapılması gerektiği beyan edilmiştir.
- Miktarı çok olsa bile haram kazanç, bereketsizdir ve hayır getirmez.
- el-Kârî -rahimehullah- şöyle demiştir: Kazancın bereketinin yok olması, ya malın zayi olmasıyla, ya onu kendisine yakın bir gelecekte faydası olmayacak ve ahiret için sevap kazandırmayacak bir şeye harcamasıyla, ya malın elinde kalıp da faydasından mahrum kalmasıyla veyahut da onu hayırla anmayan birine miras kalmasıyla olur.
- Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Hadiste, alışverişte sık sık yemin etmenin yasaklandığı bildirilmiştir. Çünkü gereksiz yere yemin etmek mekruhtur. Yemin etmek, mala olan rağbeti artırır; ancak müşterinin aldanmasına sebep olabilir.
- Sık sık yemin etmek, iman ve tevhit bilincindeki bir zayıflığın göstergesidir. Çünkü çok yemin etmek iki olumsuz duruma yol açar: Birincisi, yemine değer vermemeye ve bu konuda duyarsızlaşmaya; ikincisi ise yalana sürüklenmeye sebep olur. Çok yemin eden kimse, eninde sonunda yalana düşer. Bu yüzden yeminler azaltılmalı ve her şeye yemin edilmemelidir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {(Gereksiz yere yemin etmekten kaçınarak veya yeminlerinize sadık kalarak) yeminlerinizi koruyun.} [Maide Suresi: 89]
Açıklama: العربية
حَذَّرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم مِن الحَلِف والإكثار منه حتى لو كان صادقًا في البيع والشراء، وأخبر أنه سبب لِرَوَاج السلعة والمتاع، لكنه نَقْصٌ وإبطال لبركة الربح والكسب، وقد يُسلِّط الله تعالى عليه وُجوهًا يَتْلَف فيها إما سَرْقًا أو حَرْقًا أو غَرَقًا أو غصبًا أو نهبًا أو عوارض أخرى يتلف بها ماله.
- تعظيم أمر الحلف بالله، وأنه لا يكون إلا لحاجة.
- الكسب الحرام وإن كَثُرَت كَمِّيّته؛ فإنه مَنزوع البركة لا خير فيه.
- قال القاري: ذهاب بركة المكسوب؛ إما بتلف يلحقه في ماله، أو بإنفاقه في غير ما يعود نفعه إليه في العاجل أو ثوابه في الآجل، أو بقي عنده وحُرِم نفعه، أو وَرِثَه مَن لا يَحْمَدُه.
- قال النووي: فيه النهي عن كثرة الحلف في البيع، فإن الحلف من غير حاجة مكروه، وينضم إليه ترويج السلعة، وربما اغترَّ المشتري باليمين.
- كثرة الحلف نقص في الإيمان، ونقص في التوحيد؛ لأن كثرة الحلف تفضي إلى شيئين: أحدهما: التساهل في ذلك وعدم المبالاة، والأمر الثاني: الكذب، فإن من كثرت أيمانه وقع في الكذب، فينبغي التَّقَلُّلُ من ذلك وعدم الإكثار من الأيمان، ولهذا قال سبحانه: (وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ) [المائدة:89].