Hadis

Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- beş vesk (612 kg) altında yahut da beş vesklik miktarda olarak arâyâ (ariyye kelimesinin çoğuludur, taze hurmanın henüz ağacın dalında iken ölçü-tartı kullanmaksızın tahmin yoluyla kuru hurma karşılığında alınıp satılmasıdır) satışına izin verdi.

Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0

Sahih HadisMuttefekun Aleyh

Arapça metin

عن أبي هريرة رضي الله عنه : «أن رسول الله صلى الله عليه وسلم رخص في بيع العرايا، في خمسة أوَسْقُ ٍأو دون خمسة أوسق».

Çeviri

Ebu Hureyre –radıyallahu anh-’dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- beş vesk (612 kg) altında yahut da beş vesklik miktarda olarak arâyâ (ariyye kelimesinin çoğuludur, taze hurmanın henüz ağacın dalında iken ölçü-tartı kullanmaksızın tahmin yoluyla kuru hurma karşılığında alınıp satılmasıdır) satışına izin verdi.

Açıklama

‘’el-Arâyâ’’ kelimesi "Ariyye " teriminin çoğuludur. Manası ise; fakir olup, sadece kuru hurmaya sahip olan bir kimsenin rutab (taze hurma'yı) ilk vaktinde yemek isteyip, henüz taze hurma ağacı dalındayken karşılığında kuru hurma verip satın almasıdır. Ancak izin verilen miktar beş vesk'dır (612 kg). Asıl itibariyle haram olan ‘’el-Arâyâ’’ satışı ihtiyaç sebebiyle, genel olarak ihtiyaç miktarınca mubah olmuştur. İzin verilen miktar da beş vesk (612 kg) ya da daha azıdır. Çünkü bu miktar ile rutab (taze hurma)'ya olan ihtiyaç giderilir/yeterlidir. Burada haram kılınmasının aslı fazlalık faizidir. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem'e- taze hurmanın kuru hurma ile satılması hakkında soru sorulunca " Taze hurmanın vezni kuruyunca azalıyor mu?" diye karşılı vermiştir. Sahabeler de " Evet" deyince "Öyleyse olmaz" diye buyurmuştur. Bu hadis sahihtir. Dört sünen ve müsned kitaplarında rivayet olunmuştur.

Açıklama: العربية

العرايا جمع عرية، ومعناها أن يرغب إنسان في أكل الرطب في وقت ظهوره، ولكنه لا يقدر على ذلك لفقره، وعنده تمر يابس، فيشتري الرطب على رؤوس النخل بالتمر اليابس، على أن يُقدَّر وزن الرطب بخمسة أوسق؛ لأنه لما كانت مسألة "العرايا" مباحة للحاجة من أصل محرم، اقتصر على القدر المحتاج إليه غالباً، فرخص فيما قدره خمسة أوسق فقط أو ما دون ذلك؛ لأنه في هذا القدر تحصل الكفاية للتفكه بالرطب، والأصل المحرم هو ربا الفضل، قال صلى الله عليه وسلم لما سئل عن بيع الرطب بالتمر: (أينقص الرطب إذا جف) قالوا: نعم، قال: (فلا إذًا) حديث صحيح رواه الخمسة.

  • الرخصة في بيع العرايا للحاجة إلى التفكه بالرطب.
  • أن تكون الرخصة بقدر الكفاية، لأن الرخصة لا يتجاوز بها قدر الحاجة.
  • مقدار ما تجوز فيه الرخصة، وهو ما لم يتجاوز خمسة أوسق، والوسق 60 صاعًا، فهذه 300 صاع، والصاع 2.17 كلغ، فالمجموع 130.5 كلغ.

Konular

Hata bildir

Daha fazla