Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ اليَمَانِ رَضيَ اللهُ عنه: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ، ثُمَّ قَالَ: «اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَجْمَعُ أَوْ تَبْعَثُ عِبَادَكَ».
Çeviri
Huzeyfe b. Yemân -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-, uyumak istediğinde elini başının altına koyar, ardından şöyle dua ederdi: «Allah’ım! Kullarını toplayacağın veya diriltip kaldıracağın gün beni azabından koru.»
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- uyumak için yatağına uzandığında, sağ elini yastık edinir, sağ yanağını onun üzerine koyar ve şöyle derdi: «Allah'ım! Kullarını toplayacağın (veya dirilteceğin) hesap günü, beni azabından, cezalandırmandan koru.»
Faydalar
- Bu mübarek duanın fazileti ve Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-’e uyarak bu duayı düzenli olarak okumaya devam etmenin müstehap oluşu ifade edilmiştir.
- Sağ tarafa yatmanın müstehap olduğu anlatılmıştır.
- Sindî -rahimehullah- şöyle demiştir: “‘Allah’ım, beni azabından koru’ sözünde, akıl sahibi kimsenin uykuyu, ölümü ve onun ardından gerçekleşecek olan dirilişi hatırlamaya vesile kılması gerektiğine işaret vardır.”
- Kıyamet Günü'nde Allah'ın azabından korunmak, Allah’ın lütfu ve rahmeti sayesinde, kulunu salih ameller işlemeye muvaffak kılması ve günahlarını bağışlamasıyla gerçekleşir.
- Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in Rabbine ve Yüce Mevlasına karşı tevazu sahibi olduğu ifade edilmiştir.
- Ahiretteki toplanmanın (Haşr) ve Yeniden dirilişin (Meâd) İsbatı ve İnsanların amellerinin hesabını vermek üzere Rablerine döneceklerdir. Nitekim kim bir hayır bulursa Allah Teâlâ’ya hamdetsin; kim de bundan başka bir şey (kötülük/ceza) bulursa yalnız ve yalnız kendini kınasın. Çünkü bunlar ancak kulların kendi amelleridir ki Allah onları kendileri için tek tek sayıp kaydetmektedir.
- Sahabenin -radıyallahu anhum- Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in uyku hâlini ve adabını açıklamaya büyük önem vermeleri ifade edilmiştir.
- Sağ elini yanağının altına koyardı" ifadesine gelince; aksine bir delil gelmediği sürece her işte sağ tarafı öncelemek (teyemmün), Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in genel âdetindendir.
- Sağ taraf üzerine yatmak, bu durumda kalbin sabit olmaması sebebiyle uyanmaya daha çabuk vesile olur ve kalp için daha rahattır. Çünkü kalp sol taraftadır. Kul sol tarafına yatarsa, organların kalbin üzerine doğru yönelmesi sebebiyle bu durum kalbe zarar verebilir.
Açıklama: العربية
كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا أخذ مضجعه لينام، توسَّد يدَه اليمنى ووضع خده الأيمن عليها، وقال: «اللَّهُمَّ» ربي «قِنِي» واحفظني من «عَذَابَكَ» وعقابك «يَوْمَ تَجْمَعُ أَوْ تَبْعَثُ عِبَادَكَ» ليوم الحساب، يوم القيامة.
- فضل هذا الدعاء المبارك، واستحباب المحافظة عليه اقتداء بالنبي صلى الله عليه وسلم.
- استحباب الاضطجاع على الشق الأيمن.
- قال السندي: قوله (اللهم قني عذابك)، فيه أنه ينبغي للعاقل أن يجعل النوم وسيلة لذكر الموت والبعث الذي بعده.
- الوقاية من عذاب الله يوم القيامة تكون بفضل الله ورحمته، بتوفيق العبد للعمل الصالح ومغفرة الله لذنوبه.
- تواضع النبي صلى الله عليه وسلم لربه ومولاه تعالى.
- إثبات الحشر والمعاد، وأن الناس راجعون إلى ربهم ليحاسبهم على أعمالهم، فمن وجد خيرًا فليحمد الله تعالى، ومن وجد دون ذلك فلا يلومن إلا نفسه، وإنما هي أعمال العباد يحصيها الله عليهم.
- حرص الصحابة رضي الله عنهم على بيان أحوال النبي صلى الله عليه وسلم في نومه.
- قوله: "وضع يده اليمنى تحت خده" وهو من عادته صلى الله عليه وسلم التيمن في كل شيء إلا ما ورد الدليل على خلافه.
- النوم على الشق الأيمن أسرع إلى الانتباه لعدم استقرار القلب في تلك الحالة، وأهنأ للقلب؛ لأنه في الجهة اليسرى، فلو نام العبد على الجهة اليسرى يضر بالقلب لميل الأعضاء عليه.