Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «احتجَّت الجنةُ والنارُ، فقالت الجنةُ: يدخلني الضعفاءُ والمساكينُ، وقالت النار: يدخلني الجبَّارون والمتكبِّرون، فقال للنار: أنتِ عذابي أنتقم بك ممَّن شئتُ، وقال للجنة: أنتِ رحمتي أرحمُ بك مَن شئتُ».
Çeviri
Ebu Hureyre -radıyallahu anh-’dan merfu olarak rivâyet edildiğine göre, Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Cennet ve Cehennem birbirleriyle münakaşa ettiklerinde; Cennet dedi ki: “Bana güçsüzler ve yoksullar girer.” Cehennem de dedi ki: “Bana da zorbalar büyüklenenler girer.” Bunun üzerine Allah, Cehenneme: “Sen benim azabımsın seninle dilediğimden intikam alırım. Cennete de sen benim rahmetimsin dilediğime seninle rahmet ederim.»
Açıklama
Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve selem- cennet ve cehennemin Rablerinin huzurunda birbirleriyle münakaşa ettiklerini haber vermiştir. Her biri delilini tafsilatlı bir şekilde sunmuş ve kendisinin diğerinden daha faziletli olduğunu iddia etmiştir. Akıl bunun imkansız olduğunu kabul etse de bizim gaybî bir mesele olan bu duruma iman etmemiz farzdır. Cennet, Cehenneme kendisine güçsüzler ve yoksulların girdiğini delil getirmiştir. Genellikle bu kimseler hakka boyun eğen ve itaatkâr kimselerdir. Cehennem de delil olarak: “Bana da zorbalar, sert, kaba kimseler, kibirlenenler, kendilerini üstün, yukarıda gören kimseler girer demiştir. İnsanları hakir görüp, hakkı kabul etmeyenlerdir. Zorba ve kibir ehlinden olanlar ateş ehlidir. Allah bizleri muhafaza etsin! Çünkü onlar genellikle hakka boyun eğmezler. Allah -Azze ve Celle- aralarında hükmetmiş ve Cehenneme: “Sen benim azabımsın seninle dilediğimden intikam alırım ve dilediğime azap ederim." demiştir. Cennete de; "Sen benim rahmetimsin dilediğime seninle rahmet ederim." Yani, Allah’ın rahmetiyle yaratılmış yerdir.Yoksa rahmet sıfatının kendisi değildir. Çünkü rahmet sıfatı zatı ile kaimdir. Ama buradaki rahmet mahluktur. “Sen benim rahmetimsin.” Yani seni rahmetimle yarattım, dilediğime seninle rahmet ederim. Cennet ehli Allah’ın rahmet ehli, Cehennem ehli ise Allah’ın azabının ehlidir.
Açıklama: العربية
يخبر النبي صلى الله عليه وسلم أن الجنة والنار احتجتا عند ربهما، أي: أن كل واحدة منهما أظهرت حجج التفضيل، فكل واحدة تدعي الفضل على الأخرى، وهذا من الأمور الغيبية، التي يجب علينا أن نؤمن بها حتى وإن استبعدتها العقول، فالجنة احتجت على النار، فقالت: إن فيها ضعفاء الناس وفقراء الناس، فهم في الغالب الذين يلينون للحق وينقادون له، واحتجت النار بأن فيها الجبارين وهم أصحاب الغلظة والقسوة، والمتكبرين وهم أصحاب الترفع والعلو، والذين يحتقرون الناس ويردُّون الحق، فأهل الجبروت وأهل الكبرياء هم أهل النار والعياذ بالله؛ لأنهم في الغالب لا ينقادون للحق، فقضى الله عز وجل بينهما فقال للنار: أنتِ عذابي أعذب بك من أشاء، وأنتقم بك ممن أشاء، وقال للجنة: أنت رحمتي أرحم بك من أشاء، يعني: أنها الدار التي نشأت من رحمة الله، وليست رحمته التي هي صفته؛ لأن رحمته التي هي صفته وصف قائم به، لكن الرحمة هنا مخلوق، أنت رحمتي يعني خلقتك برحمتي، أرحم بك من أشاء، فأهل الجنة هم أهل رحمة الله، وأهل النار هم أهل عذاب الله تعالى .
- احتجاج الجنة والنار من الأمور الغيبية التي يجب علينا أن نؤمن بها، حتى وإن استبعدتها العقول.
- الفقراء والضعفاء هم أهل الجنة؛ والجبارون المتكبرون هم أهل النار.
- إثبات كلام الله -عز وجل- للجنة وللنار.
- إثبات صفة المشيئة لله -عز وجل- على ما يليق بجلال الله -سبحانه-.
- الرحمة نوعان: الأولى: رحمة صفة لله تعالى غير مخلوقة، والثانية: رحمة مخلوقة، وهي الجنة.