Kaynak: HadeethEnc.com, Türkçe v1.71.0
Arapça metin
عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كُنْتُ سَاقِيَ القَوْمِ فِي مَنْزِلِ أَبِي طَلْحَةَ، وَكَانَ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ الفَضِيخَ، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنَادِيًا يُنَادِي: أَلاَ إِنَّ الخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ، قَالَ: فَقَالَ لِي أَبُو طَلْحَةَ: اخْرُجْ، فَأَهْرِقْهَا، فَخَرَجْتُ فَهَرَقْتُهَا، فَجَرَتْ فِي سِكَكِ المَدِينَةِ، فَقَالَ بَعْضُ القَوْمِ: قَدْ قُتِلَ قَوْمٌ وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ: {لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} [المائدة: 93] الآيَةَ.
Çeviri
Enes -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Ebû Talhâ'nın evinde sakilik (gelenlere içecek ikram ediyordum) yapıyordum. O gün onların içkisi 'fadîh' (ham/koruk hurmadan yapılan bir tür içki) idi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem bir münadiye, 'Haberiniz olsun, içki haram kılınmıştır!' diye seslenmesini emretti. Bunun üzerine Ebû Talha bana, 'Çık ve şu içkiyi dök!' dedi. Ben de çıkıp döktüm; öyle ki (dökülen içkiler) Medine sokaklarında akıp gitti. (Bu sırada) İçimizden bazı kimseler 'İyi de, bu içki henüz midelerindeyken ölen/şehit olan insanlar var (onların durumu ne olacak)?' dediler. Bunun üzerine Allah Teâlâ şu ayet-i kerimeyi indirdi: {İman edip salih ameller işleyenlere, (haram kılınmadan önce) yiyip içtiklerinden dolayı bir günah yoktur...} [Maide Suresi: 93.]
Açıklama
Enes b. Mâlik, -radıyallahu anh- şöyle haber vermiştir: Üvey babası Ebû Talha -radıyallahu anh-'ın evinde bulunan topluluğa içecek ikram ediyordu (sâkilik yapıyordu). O gün onların içkisi; olgunlaşmış kuru hurma ile ham hurmanın karışımından yapılan "fadîh" idi. Derken o sırada Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in münadisi: "Haberiniz olsun, içki haram kılınmıştır!" diye seslendi. Enes dedi ki: Bunun üzerine Ebû Talha bana, "Çık, onu dök!" dedi. Ben de çıkıp onu döktüm; öyle ki içki Medine sokaklarında akıp gitti. (Bu esnada) topluluktan bazıları: "İçki henüz haram kılınmadan önce, midelerinde içki varken ölen/şehit olan bazı sahabiler var (onların durumu ne olacak)?" dediler. Bunun üzerine Allah Teâlâ şu ayeti indirdi: {İman edip salih ameller işleyenlere yiyip içtiklerinden dolayı bir günah yoktur...} [Maide Suresi: 93] Yani: Haram kılınmadan önce şaraptan içip tatmalarından dolayı iman edenlere bir günah yoktur.
Faydalar
- Ebû Talhâ ve diğer sahabelerin fazileti ifade edilmiştir. Zira onlar Allah'ın emrine hiçbir soru sormadan, derhal ve süratle teslim olmuşlardır. İşte hakiki bir Müslümana yakışan da budur.
- Hamr (Şarap): Bütün sarhoş edici maddelerin genel adıdır.
- "Fadîh: Koruk ve hurmadan, ateşe gösterilmeden (kaynatılmadan) yapılan bir içecektir. Büsr (koruk) ise, hurma ağacının henüz olgunlaşıp yumuşamamış (taze/ham) meyvesidir.
- İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: el-Mühelleb -rahimehullah- dedi ki: 'Şarap (içki), onun tamamen reddedildiğini ilan etmek ve bırakıldığını herkesin gözü önüne sermek amacıyla yola dökülmüştür. Bu durum, yola dökülmesi sebebiyle meydana gelecek eziyet ve rahatsızlığa kıyasla, maslahat (kamu yararı) bakımından daha racihtir (üstündür/önceliklidir).
- Allah'ın kullarına olan rahmeti ve bir konu hakkında hüküm indirmeden önce hiç kimseyi yaptıklarından dolayı sorumlu tutmayacağı ifade edilmiştir.
- Allah Teâlâ, akla ve mala zarar veren büyük kötülükleri sebebiyle içkiyi haram kılmıştır. İnsanlar, içki yüzünden akli melekelerini kaybettikleri için birçok günaha sürüklenmektedirler.
Açıklama: العربية
أخبر أنس بن مالك رضي الله عنه أنه كان في سقايةِ مَن كان في منزل زوجِ أمه أبي طلحة رضي الله عنه، وكان خمرهم يومئذ الفضيخ، خليط التمر وبُسره، فإذا منادي رسول الله صلى الله عليه وسلم ينادي: ألا إن الخمر قد حرمت، قال: فقال لي أبو طلحة: اخرج، فصبّها واسكبها، فخرجت فصببتها وسكبتها، فَجَرَت الخمر في سكك المدينة، فقال بعض القوم: قد قتل بعض الصحابة قبل تحريمها وهي في بطونهم، فأنزل الله: {لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} [المائدة: 93] الآية. أي: ليس على الذين آمنوا إثم فيما طعموا وشربوا من الخمر قبل تحريمها.
- فضل أبي طلحة والصحابة رضي الله عنهم، إذ استجابوا لأمر الله بسرعة ودون سؤال، وهذا هو الذي ينبغي للمسلم الحق.
- الخمر: هي اسم شامل لكل مسكر.
- الفضيخ: شراب يتخذ من البسر والتمر من غير أن تمسه النار، والبسر: هو ثمر النخل قبل أن يرطب.
- قال ابن حجر: قال المهلب: إنما صبت الخمر في الطريق للإعلان برفضها وليشهر تركها، وذلك أرجح في المصلحة من التأذي بصبها في الطريق.
- بيان رحمة الله بعباده، وأنه لا يحاسب على الفعل قبل إنزال الحكم.
- حرم الله عز وجل الخمر؛ لما فيها من مفاسد تعود بالضرر على العقل والمال، وبسببها يرتكب الإنسان الكثير من الذنوب؛ لغياب عقله.