منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ رضي الله عنه: أَنَّ رَسُولَ صَلَّى عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ بِيَدِهِ، وَقَالَ: «يَا مُعَاذُ، وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ»، فَقَالَ: «أُوصِيكَ يَا مُعَاذُ لَا تَدَعَنَّ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ تَقُولُ: اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ».
ترجمه
از مُعاذ بن جبل رضی الله عنه روایت است که میگوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم دست او را گرفت و فرمود: «يَا مُعَاذُ، وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ»: «ای معاذ، به الله سوگند که تو را دوست دارم». سپس فرمود: «أُوصِيكَ يَا مُعَاذُ لَا تَدَعَنَّ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ تَقُولُ: اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ»: «ای معاذ، توصیهات میکنم، خواندن این دعا را در پی هر نماز ترک نکن: اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ»: «بارالها، مرا در ذکر و یادت و شکر و سپاست و عبادت نیکویت یاری بفرما».
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم دست مُعاذ رضی الله عنه را میگیرد و خطاب به او میفرماید: به الله سوگند که من تو را دوست دارم؛ و ای معاذ، توصیهات میکنم که در پایان هر نماز خواندن این دعا را ترک نکنی: «اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ» (بارالها مرا بر ذکر خود یاری ده) در هر سخن و عملی که مرا به طاعت نزدیک سازد؛ «وشُكْرِك» (و بر انجام شکرت) به سبب نعمتها و جهت دور شدن زیانها و نقمتها؛ «وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ» (و بر عبادت نیکویت) که توام با اخلاص برای تو و پیروی از پیامبر صلی الله علیه وسلم باشد.
فواید
- مشروعیت خبر دادن به دیگری، که او را به خاطر الله دوست دارید.
- مستحب بودن این دعا در پایان هر نماز فرض و نفل.
- دعایی با این الفاظ کم و مختصر، خواستههای دنیا و آخرت را دربر دارد.
- از فواید محبت در راه الله همین توصیه به حق و نصیحت یکدیگر و همکاری در مسیر نیکوکاری و تقواست.
- طیبی میگوید: «ذکر و یاد الله سرآغاز گشایش سینه است و شکر او وسیلهٔ دست یافتن به نعمتهای مستجاب است و عبادت نیکویی که از او خواسته شده، دور شدن از هر چیزی است که او را از الله مشغول بدارد.
شرح: العربية
أَخَذَ النبيُّ صلى الله عليه وسلَّم بِيَدِ معاذ رضي الله عنه، وقال له: والله إني لَأُحِبُّك، وأُوصيك يا معاذ لا تَدعنَّ أن تقول آخِرَ كلِّ صلاة: (اللهم أَعِنّي على ذكرك) في كلِّ قول وعَمَلٍ يُقَرِّبُ إلى طاعة، (وشُكْرِك) بِحُصُولِ النِّعَم واندفاع النِّقَم، (وحُسْن عبادتك) بالإخلاص لله والمتابعة للنبي صلى الله عليه وسلم.
- مَشروعيَّة إِخبار الشَّخص بِحُبِّه في الله.
- استحباب هذا الدعاء في دُبُرِ كلِّ صلاة مفروضة ونافلة.
- في الدعاء بهذه الألفاظ القليلة مطالب الدنيا والآخرة.
- من فوائد المحبة في الله التَّواصي بالحق والتناصح والتعاون على البر والتقوى.
- قال الطيبي: ذِكْرُ الله مُقدِّمةُ انشراح الصدر، وشُكرُه وسيلةُ النعم المستجابة، وحسن العبادة المطلوب منه التَّجَرُّد عما يَشغله عن الله تعالى.