منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي هريرة رضي الله عنه أنه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: «لا تَجُوزُ شَهَادَةُ بَدَوِيّ على صَاحِبِ قَرْيَةٍ».
ترجمه
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیده که فرمودند: «لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ بَدَوِيٍّ عَلَى صَاحِبِ قَرْيَةٍ»: «شهادت دادن صحرانشین علیه شهرنشین جایز نیست».
شرح
حدیث مذکور بیانگر مانعی از موانع پذیرفته شدن شهادت می باشد؛ و آن اینکه صحرانشینانی که در بیابان سکونت دارند، شهادت آنها برای شهرنشینان جایز نیست؛ و دلیل آن وجود این شبهه است که چه باعث شده کسی که دور از شهر بوده و غالبا نمی داند در شهر چه می گذرد و اطلاعات وی بر پایه ی ظن و گمان و شک و تردید است، در مورد شهرنشین شهادت دهد؛ و گفته شده دلیل آن این است که اغلب صحرانشینان اهل تندی و خشونت و جهل هستند و چه بسا در امر شهادت با تساهل برخورد کنند و از دقت لازمی که به وسیله ی آن حقوق مردم حفظ شود برخوردار نباشند. و این دیدگاه مالک و احمد در روایتی می باشد. و جمهور معتقد به پذیرش شهادت صحرانشین هستند. و این حدیث را مصداق کسی می دانند که عدالت وی مشخص نباشد.
شرح: العربية
أفاد الحديث مانعًا من موانع قبول الشهادة، وهو أن ساكن البادية من الأعراب وغيرهم لا تجوز شهادتهم لأهل المدن والقرى، وسبب ذلك الشبهة، فما الداعي لشهادة شخص بعيد لا يعلم ما يجري في القرى غالبًا إلا وجود الريبة، وقيل السبب أن أهل البادية -في الأعم الأغلب- أهل جفاء وجهل وربما تساهلوا في أمر الشهادة ولعدم ضبطهم لما به تحفظ حقوق الناس، وهذا قول مالك وأحمد في رواية، وقال الجمهور بقبول شهادة البدوي، لعموم الأدلة، وحملوا حديث الباب على من لم تعرف عدالته.
- فيه دليل على عدم صحة شهادة البدوي على صاحب القرية إلا على بدوي مثله فتصح؛ لأنه متهم حيث أشهد بدويا ولم يشهد قرويا، وإلى هذا ذهب أحمد بن حنبل وجماعة من أصحابه، وإليه ذهب مالك إلا أنه قال: لا تقبل شهادة البدوي لما فيه من الجفاء في الدين والجهالة بأحكام الشرائع.