أَيُّمَا امْرِئٍ قَالَ لِأَخِيهِ: يَا كَافِرُ، فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا، إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ، وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ». یعنی: «هر کس به برادرش بگوید: ای کافر، پس آن [وصف] به یکی از آن دو بازگشته است؛ اگر همان‌گونه باشد که گفته، [به خودِ اوست] وگرنه به گوینده بازمی‌گردد

متن عربی

عن ابْنِ عُمَرَ رَضيَ اللهُ عنهُما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَيُّمَا امْرِئٍ قَالَ لِأَخِيهِ: يَا كَافِرُ، فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا، إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ، وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ».

ترجمه

از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: «أَيُّمَا امْرِئٍ قَالَ لِأَخِيهِ: يَا كَافِرُ، فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا، إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ، وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ». یعنی: «هر کس به برادرش بگوید: ای کافر، پس آن [وصف] به یکی از آن دو بازگشته است؛ اگر همان‌گونه باشد که گفته، [به خودِ اوست] وگرنه به گوینده بازمی‌گردد».

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم از اینکه مسلمانی به برادر مسلمانش بگوید: «ای کافر» هشدار داده‌اند، چرا که یکی از آن دو سزاوار [حکم] کلمهٔ کفر شده است؛ اگر همان‌گونه باشد که گفته، [به خود اوست] وگرنه تکفیر کردنِ برادرش، به خودِ گوینده بازمی‌گردد.

فواید

• بازداشتن مسلمان از اینکه به برادر مسلمانش صفات فسق و کفری را که در او نیست، نسبت دهد.
• هشدار نسبت به این سخن بد، و اینکه گویندهٔ آن اگر آن را به برادرش بگوید در خطر بزرگی است. پس شایسته است که زبان را حفظ کرد و جز از روی بصیرت و آگاهی سخن نگفت.

موضوع‌ها

• عقيده
• فضائل و آداب
• نام ها و احكام
• اسلام
• آداب شرعى
• آداب سخن و سكوت