عبس

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ

[پیامبر] چهره در هم کشید و روی برگردانْد

أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ

از اینکه آن نابینا [= عبدالله بن اُمّ مَکتوم] نزدش آمد.

وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ

و [ای پیامبر،] تو چه می‌دانی؟ چه بسا او [از گناهانش] پاک ‌شود،

أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ

یا پند گیرد و این پند به سودش باشد.

أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ

اما آن کس که [از ایمان] بی‌نیازی می‌ورزد

فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ

تو به او روی می‌آوری؛

وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ

در حالی که اگر او خود را [از کفر] پاک نسازد، ایرادی بر تو نیست؛

وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ

اما کسی که شتابان به سراغ تو می‌آید

وَهُوَ يَخْشَىٰ

و [از الله] می‌ترسد،

فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ

تو از او غافل می‌شوی [و به دیگران می‌پردازی].

كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ

هرگز چنین نیست؛ بی‌گمان، این [آیات برای] تذکر و یادآوری است.

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ

پس هر کس که بخواهد، [می‌تواند] از آن پند گیرد.

فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ

در صحیفه‌های ارجمندی [ثبت] است.

مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةٍۭ

[در جایگاهی] بلندپایه و پاکیزه [از پلیدی]

بِأَيْدِى سَفَرَةٍ

در دست سفیران [وحی] است

كِرَامٍۭ بَرَرَةٍ

[که] بزرگوار و نیکوکارند.

قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ

مرگ بر انسان [کافر، که] چقدر ناسپاس است!

مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ

[الله] او را از چه چیز آفریده است؟

مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ

او را از نطفۀ [ناچیزی] آفرید، سپس او را موزون ساخت.

ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ

سپس راه را برایش آسان نمود.

ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ

آنگاه [پس از پایان عمر،] او را میرانْد و در قبر [پنهان] نمود.

ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ

سپس هر گاه بخواهد، او را [زنده می‌کند و] برمی‌انگیزد.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ

هرگز چنین نیست [که او می‌پندارد]. او هنوز آنچه را که [الله] فرمان داده به جای نیاورده است.

فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ

انسان باید به غذای خویش [و آفرینشِ آن] بنگرد:

أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا

ما آب فراوان [از آسمان] فروریختیم،

ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا

سپس زمین را از هم شکافتیم،

فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا

آنگاه دانه‌[های فراون] در آن رویاندیم،

وَعِنَبًا وَقَضْبًا

و انگور و سبزی [خوراکی بسیار]،

وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا

و زیتون و نخل،

وَحَدَآئِقَ غُلْبًا

و باغ‌هایی [انبوه و] پردرخت،

وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا

و [انواع] میوه و علوفه [پدید آوردیم].

مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ

[همۀ اینها] برای بهره‌گیری شما و چهارپایانتان است.

فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ

هنگامی ‌که [آن] صدای مهیب [قیامت] فرارسد،

يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ

روزی ‌که انسان از برادرش می‌گریزد

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ

و از مادرش و از پدرش

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ

و از زنش و پسرانش [نیز می‌گریزد]،

لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ

در آن روز، هر کس را کاری است که او را به خودش سرگرم می‌دارد [و از دیگری بازمی‌دارد].

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ

چهره‌هایی در آن روز، گشاده و روشن است.

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ

[به خاطر نعمت و رحمتِ الله] خندان [و] شاد است.

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ

و چهره‌هایی در آن روز، غبارآلود است.

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ

[و] سیاهی [و تاریکی] آنها را پوشانده است.

أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ

اینان همان کافرانِ بدکردارند.