Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الخُدْرِيِّ رضي الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الجِهَادِ كَلِمَةَ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ».
Fassara
Daga Abu sa'id AlKhudri - Allah Ya yarda da shi - daga Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya ce: "Yana daga mafi girman jihadi kalmar adalci a a gaban azzalumin sarki".
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya bayyana cewa daga mafi girma da anfanin nau'ikan jihadi a tafarkin Allah - Madaukakin sarki - shi ne kalma ta adalci da gaskiya a wurin azzalumin sarki (shugaba); domin cewa shi aiki ne da alama ce ta horo da aikin alheri da hani daga mummuna, daidai ne ya kasance da fada ne ko rubutu ko aikatawa ko wanin hakan wanda maslaha zata tabbata da shi kuma barna ta tunkude barna.
Fa'idoji
- Horo da aikin alheri da hani daga mummuna yana cikin jihadi.
- Yi wa shugaba nasiha yana daga mafi girman jihadi, sai dai yana wajaba ya zama da ilimi da hikima da kuma tabbatarwa.
- AlKhaɗɗabi ya ce: Kaɗai hakan ya zama mafificin jihadi; domin wanda ya yaki makiyi ya kasance mai kaikawo tsakanin kwaɗayi da tsoro bai sani ba shin zai yi rinjaye ne ko za'a rinjaye shi, shi kuma mai yi wa shugaba nasiha abin rinjaya ne a hannunsa idan ya faɗi gaskiya kuma ya umarce shi da aikin alheri to hakika ya bijiro da salwantar da rayuwar sa, kuma ya kai kansa ga halaka, sai hakan ya zama mafificin nau’ukan jihadi saboda rinjayar da tsoro, an ce: Kaɗai hakan ya zama mafificin jihadi ne; domin shugaba da ya karbi maganarsa da anfanin ya game adadi mai yawa na mutane sai maslaha ta tabbata.
Sharhi: العربية
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ مِن أعظم وأنفع أنواع الجهاد في سبيل الله تعالى كلمةُ عدلٍ وحقٍّ عند سلطان أو أمير جائر ظالم؛ لأنه عمل بشعيرة الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر، سواء كان بقول أو كتابة أو فعل أو غير ذلك مما تحصل به المصلحة وتندفع المفسدة.
- الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر من الجهاد.
- نُصْحُ الحاكم من أعظم الجهاد، ولكن يجب أن يكون بعلم وحكمة وتثبت.
- قال الخطَّابي: وإِنَّما صار ذلك أفضل الجهاد؛ لأنّ من جاهَدَ العدوَّ كان مُتردِّدًا بين الرَّجاءِ والخوْفِ لا يدري هل يَغلِبُ أو يُغْلَبُ، وَصَاحِبُ السُّلطان مقهورٌ في يدِهِ فهو إذا قال الحقَّ وَأَمَرَهُ بِالمعروفِ فقد تَعَرَّضَ للتَّلَفِ، وَأَهْدَفَ نَفْسَهُ للهلاكِ، فصار ذلك أَفضل أنواع الجهادِ مِن أجلِ غَلَبَةِ الخوفِ، وقيل: إنما كان أفضل الجهاد؛ لأنَّ وليَّ الأمرِ لو أخَذَ بِكَلمَتِه لربَّما عمَّ النفعُ عددًا كبيرًا من الناسِ فتحصُلُ المصلحةُ.