Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: تَسَحَّرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاةِ، قُلْتُ: كَمْ كَانَ بَيْنَ الأَذَانِ وَالسَّحُورِ؟ قَالَ: قَدْرُ خَمْسِينَ آيَةً.
Fassara
Daga Zaidu ɗan Sabit - Allah Ya yarda da shi - ya ce: Mun yi sahur tare da Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi -, sannan ya tashi zuwa sallah, na ce: Nawa ne tsakanin kiran sallah da sahur? ya ce: Gwargwadan ayoyi hamsin.
Sharhi
Wasu daga sahabbai - Allah Ya yarda da su - sun yi sahur tare da Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi -, sannan tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya tashi zuwa sallar Asuba. Sai Anas ya cewa Zaid ɗan Sabit - Allah Ya yarda da shi -: Nawane gwargwadan lokaci sahur tsakanin kiran sallah da iƙama? Sai Zaid ɗan Sabit - Allah Ya yarda da shi - ya ce: Gwargwadan karanta ayoyi hamsin ne matsakaita, ba dogwaye ba ba kuma gajeru ba, ba karatu da gaggawa ba ba kuma a hankali ba.
Fa'idoji
- Falalar jinkirta sahur har zuwa gab da Asuba; domin idan ya jinkirta to anfanin jikin daga gare shi ya fi girma kuma anfaninsa a yinin ya fi yawa.
- Kwaɗayin sahabbai da haɗuwa da Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - dan su yi koyi da shi.
- Kyakkyawar mu'amalar Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ga sahabbansa, inda ya kasance yana cin (abin ci) tare da su.
- Lokacin kamewa shi ne ɓullowar alfijir.
- Faɗinsa: "Nawa ne tsakanin kiran sallah da sahur", abin nufi tsakanin sahur da iƙama; saboda faɗinsa a wani hadisn: "Nawa ne tsakanin gamawarsu daga sahur ɗinsu da kuma shigarsu sallah", hadisai sashinsu suna fassara sashi.
- AlMuhallab ya ce: A cikinsa akwai ƙaddara lokuta da ayyukan jiki, larabawa sun kasance suna ƙaddara lokuta da ayyuka kamar faɗinsu: Gwargwadan tatsar nonon akuya, da gwargwadan soke raƙumi, sai Zaid ɗan Sabit - Allah Ya yarda da shi - ya kauce daga hakan zuwa ƙaddarawa da karatu; dan nuni zuwa cewa wancan lokacin ya kasance lokacin ibada ne da karatu, da sun kasance suna ƙaddarawa da wanin aiki da ya ce misali: Gwargwadan daraja, ko ɗaya bisa uku ɗaya bisa biyar na awa.
- Ibnu Abi Jamrah ya ce: Tsira da amincin Allah su tabbata agare shi ya kasance yana duba abinda shi ne mafi sauƙi ga al'ummarsa sai ya aikata shi; domin cewa shi da bai yi sahur ba da sun bi shi sai ya yi wa wasunsu wahala, da kuma ya yi sahur a tsakiyar dare da ya yi wa wanda bacci yake rinjayarsa wahala zai iya kai shi zuwa barin sallar Asuba ko ya buƙatu zuwa ƙoƙarin rashin bacci.
Sharhi: العربية
تَسَحَّرَ بعضُ الصحابة رضي الله عنهم مع النبيِّ صلى الله عليه وسلم، ثم قام صلى الله عليه وسلم إلى صلاة الفجر. فقال أنس لزيد بن ثابت رضي الله عنه: كم كان مِقدار الوقت بين الأذان والانتهاء من السحور؟ فقال زيد رضي الله عنه: مقدار قراءة خمسين آية متوسطة، لا طويلة ولا قصيرة، ولا قراءة سريعة ولا بطيئة.
- أفضلية تأخير السحور إلى قبيل الفجر؛ لأنه إذا أخَّر كانت منفعة البدن منه أعظم وكان نفعه له في اليوم أكثر.
- حرص الصحابة بالاجتماع بالنبي صلى الله عليه وسلم ليتعلَّموا منه.
- حسن عشرة النبي صلى الله عليه وسلم لأصحابه، حيث كان يأكل معهم.
- وقت الإمساك هو طلوع الفجر.
- قوله: "كَمْ كَانَ بَيْنَ الأَذَانِ وَالسَّحُورِ"، المراد بين السحور والإقامة؛ لقوله في الحديث الأخر: "كم بين فراغهما من سحورهما ودخولهما في الصلاة"، والأحاديث يفسر بعضها بعضًا.
- قال المُهَلّب: فيه تقدير الأوقات بأعمال البدن، وكانت العرب تُقَدِّر الأوقات بالأعمال كقولهم: قَدْرَ حَلْبِ شاة، وقَدْر نَحْرِ جَزُور، فَعَدَلَ زيد بن ثابت رضي الله عنه عن ذلك إلى التقدير بالقراءة؛ إشارة إلى أن ذلك الوقت كان وقت العبادة بالتلاوة، ولو كانوا يُقَدِّرون بغير العمل لقال مثلًا: قَدْر دَرَجة، أو ثُلُث خُمُس ساعة.
- قال ابن أبي جمرة: كان صلى الله عليه وسلم يَنظر ما هو الأَرْفَق بأمته فيفعله؛ لأنه لو لم يَتَسَحَّر لاتّبعوه فيَشقّ على بعضهم، ولو تَسَحَّرَ في جوف الليل لشق أيضًا على بعضهم ممن يَغْلِب عليه النوم فقد يُفضي إلى ترك الصبح أو يحتاج إلى المجاهدة بالسَّهَر.