Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَلْحِقُوا الفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا بَقِيَ فَلِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ».
Fassara
Daga Ibnu Abbas - Allah Ya yarda da su - daga Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya ce: «Ku riskar da (kason gado) ta hanyar farillai ga ma'abotansu, abin da ya rage to namiji makusanci shi ne ya fi cancantarsa ».
Sharhi
Annabi -tsira da aminci su tabbata a gare shi- ya umarci masu raba gado da su raba wa waɗanda suka cancanci rabon bisa adalci kamar yadda sharia ta yi bayani, kamar yadda Allah Yake nufi, sai a baiwa magada abin da Allah ya kaddarawa kowa a cikin Littafinsa, shi ne biyu cikin uku, da ɗaya cikin uku, da ɗaya cikin shida, da Rabi, da ɗaya cikin huɗu, da ɗaya cikin takwas. Abin da ya yi saura bayan wannan, to sai a baiwa mafi kusanci ga mamacin daga cikin maza; su ake kira Asubai.
Fa'idoji
- Hadisin ƙa'ida ce a cikin rabon gado (dukiyar da mamaci ya bari).
- raba gado yana farawa ne ta hanyar farawa da masu ci da lamba .
- Abin da ya rage bayan ci da farilla to sai abaiwa asibai.
- Gabatar da mafi kusanci sannan mafi kusanci, dan haka asibi ba ya gado kamar baffa tare da samun asibin da ya fi shi kusanci kamar uba.
- Babu komai ga asibi idan ci da lamba ya ƙarar da dukkanin dukiyar da mamaci ya mutu ya bari, wato bai bar komai ba daga cikinsu.
Sharhi: العربية
يأمر النبي صلى الله عليه وسلم القائمين على قسمة التركة أن يوزعوها على مستحقيها بالقسمة العادلة الشرعية كما أراد الله تعالى، فيعطى أصحاب الفروض المقدرة فروضهم في كتاب الله، وهي الثلثان والثلث والسدس والنصف والربع والثمن، فما بقى بعدها، فإنه يعطى إلى من هو أقرب إلى الميت من الرجال، ويسمون العصبة.
- الحديث قاعدة في قسمة التركة.
- أن قسمة الفرائض تكون بالبداءة بأهل الفرائض.
- أن ما بقي بعد الفروض للعصبة.
- تقديم الأقرب فالأقرب فلا يرث عاصب بعيد كالعم، مع وجود عاصب قريب كالأب.
- أنه لا شيء للعاصب إذا استغرقت الفروض التركة، أي لم يبق منها شيئًا.