Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عن أنس بن مالك رضي الله عنه قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «اسمعوا وأطيعوا، وإن استعمل عليكم عبد حبشي، كأن رأسه زبيبة».
Fassara
An rawaito daga Anas Bn Malik -Allah ya yarda da shi- Manzon Allah SAW ya ce:"Kuji kuma Kub,i koda kuwa kuwa Bawa Bahabashe aka Shugabantar muku, Kai kace kansa gudaddajin Zabibi ne"
Sharhi
Ku laimci Ji da biyayya ga Shuwagabannni, kuma koda Za'a dora muku Bawa Bahabashe -na Asali ko ko reshensa ko kuma a Halitta- a kan ku, wanda gashin Kansa Kamar zabibi, kuma wannan an fada ne ta hanyar kanbamawa cikin kasancewar wannan Ma'akacin Bawa ne bahabashe na Asali ko wani reshi daga shi, fadinsa: "Koda za'a dora muku" ya hade Shigaban da yake karbar Umarni daga Sarki, haka ma in shi ne Sarkin, da ace cewa Sarki ya yaki mutane yai Nasara a kansu kuma koda ba Balarabe ba ne; kai ace ma Bawa ne daga Habasha, to ya wajaba mu ji kuma mu bi shi, to wannan Hadisin yana nuna Wajabcin biyayya ga Shuwagabannni sai in Sabon Allah ne, saboda Alkairan da Zaman Lafiya da kwanciyar Hankalin dake cikin sa, da rashin tashin Hankali da rashin bin Son rai amma idan aka sabawa shuwagabanni cikin wani Al-amari da ya Wajabata ayi musu biyayya a cikinsa; saboda za'a iya samun tashin tashina, kuma za'a kowa ya kafe kan Ra'ayinsa, sai a rasa zaman lafiya, kuma abubuwa su baci, kuma futuntunu suyi yawa.
Sharhi: العربية
الزموا السمع والطاعة لولاة الأمور، حتى لو استعمل عليكم عبد حبشي أصلًا وفرعًا وخلقةً، كأن رأسه زبيبة، وهذا من باب المبالغة في كون هذا العامل عبدًا حبشيًا أصلاً وفرعًًا، قوله: ((وإن استعمل)) يشمل الأمير الذي هو أمير السلطان، وكذلك السلطان. فلو فرض أن سلطانا غلب الناس واستولى وسيطر وليس من العرب؛ بل كان عبدًا حبشيًا فإن علينا أن نسمع ونطيع. فهذا الحديث يدل على وجوب طاعة ولاة الأمور إلا في معصية الله، لما في طاعتهم من الخير والأمن والاستقرار وعدم الفوضى وعدم اتباع الهوى. أما إذا عصي ولاة الأمور في أمر تلزم طاعتهم فيه؛ فإنه تحصل الفوضى، ويحصل إعجاب كل ذي رأي برأيه، ويزول الأمن، وتفسد الأمور، وتكثر الفتن.
- وجوب طاعة ولي الأمر فيما ليس بمعصية دون النظر إلى لونه أو جنسه.
- لا يجوز تولية العبد الإمامة، وإنما ذُكر في الحديث من باب المبالغة في الطاعة، أو إذا تغلب قهرًا.
- من أهداف الدعوة جمع كلمة المسلمين، والعمل على ما يحقق وحدة المجتمع الإسلامي.
- أنه إن لم نسمع ونطع حصلت الفوضى وزال النظام وزال الأمن وحل الخوف.
- استدل البخاري بهذا الحديث على جواز إمامة المفتون والمبتدع.