Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَتَدْرُونَ مَا الْمُفْلِسُ؟» قَالُوا: الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ، فَقَالَ: «إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِي يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِصَلَاةٍ وَصِيَامٍ وَزَكَاةٍ، وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ هَذَا، وَقَذَفَ هَذَا، وَأَكَلَ مَالَ هَذَا، وَسَفَكَ دَمَ هَذَا، وَضَرَبَ هَذَا، فَيُعْطَى هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، فَإِنْ فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْضَى مَا عَلَيْهِ أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ، ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِ».
Fassara
Daga Abu Huraira - Allah Ya yarda da shi -: Lallai cewa Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya ce: "Shin kun san waye muflis (wanda aka yi wa wasoso)? suka ce: Muflis a cikinmu wanda ba shi da dirhami ko kaya, sai ya ce: "Lallai cewa muflis daga al'ummata zai zo ranar alƙiyama da sallah da azumi da zakka, zai zo haƙiƙa ya zagi wannan, kuma ya yi wa wannan ƙazafi, ya ci dukiyar wannan, ya zubar da jinin wannan, ya daki wannan, sai a bawa wannan daga kyawawan ayyukansa, wannan ma daga kyawawan ayyukansa, idan kyawawan ayyukansa sun ƙare kafin a biya abin ke kansa sai a ɗauka daga kurakuransa sai a watsa masa, sannan a watsa shi a cikin wuta".
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya tambayi sahabbansa: Shin kun san waye muflis? suka ce: Muflis a cikinmu wanda ba shi da dukiya ko kaya, sai ya ce: Lallai muflis daga al'ummata zai zo ranar lahira da ayyuka na gari na sallah da azumi da zakka. Kuma zai zo haƙiƙa ya zagi wannan, ya yi wa wannan ƙazafi a mutuncinsa, kuma ya ci dukiyar wannan ya yi musunta, kuma ya zubar da jinin wannan ya zalinci shi, ya daki wannan ya wulaƙantashi, sai a bawa wanda aka zalinta daga kyawawan ayyukansa, idan kyawawan ayyukan suka ƙare kafin ya biya abinda ke kansa na haƙƙoƙi da abubuwan da aka zalinta, sai a ɗauki zunuban wanda aka zalinta sai a sanya su a takardun azzalimin, sannan a watsa masa sai a jefa shi a cikin wuta inda babu wani kyakkyawan aiki da zai rage gare shi .
Fa'idoji
- Tsoratarwa ga afkawa a cikin abubuwan da aka haramta, musamman ma abinda ke rataye da haƙƙoƙin bayi na dukiya da na ma'ana.
- Haƙƙoƙin mutane a tsakaninsu an gina su ne akan jayayya, haƙƙoƙin Mahalicci kuwa in banda shirka ababen ginawane akan afuwa.
- Anfani da hanyar muhawara wacce zata sawa mai ji shauƙi kuma ta juyo da tunaninsa kuma ta motsa himmarsa, musamman ma dai a cikin tarbiyya da fadakarwa.
- Bayanin ma'anar muflis na haƙiƙa, shi ne wanda waɗanda suke binsa bashi suka ɗauki ayyukansa na gari a ranar lahira.
- Sakayya a lahira za ta iya zuwa a kan dukkanin kyawawan ayyuka, har sai ya zama ba zai rage wani abu ba daga cikinsu.
- Mu'amalar Allah ga halitta mai tsayuwace akan adalci da gaskiya.
Sharhi: العربية
سَألَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أصحابه: أتدرون من المفلس؟ قالوا: المفلس فينا من لا مال له ولا متاع، فقال: إن المفلس من أمتي يوم القيامة من يأتي بأعمال صالحة من صلاة وصيام وزكاة، ويأتي وقد شتم هذا وسبَّه، وقَذَفَ هذا في عرضه، وأكل مال هذا وجحده، وسَفَكَ دمَ هذا وظلمه، وضرب هذا وأهانه، فيعطى المظلوم من حسناته، فإن فنيت حسناته قبل أن يَقضيَ ما عليه من الحقوق والمظالم، أُخذ من ذنوب المظلوم فجُعلت في صحائف الظالم، ثم طُرح ورُمي في النار حيث لم يبقَ له حسنات.
- التحذير من الوقوع في المُحرمات، وخاصة ما يتعلق بحقوق العباد المادية والمعنوية.
- حقوق الخَلْق فيما بينهم مَبنية على المُشَاحّة، وحقوق الخالق سوى الشرك مبنية على المُسامحة.
- استعمال طريقة المحاورة التي تُشوِّق السامع وتُلفتْ نظرَه وتثير اهتمامه، وخاصة في التربية والتوجيه.
- بيان معنى المفلس الحقيقي، وهو من أخذ غرماؤه أعمالَه الصالحةَ يوم القيامة.
- القصاص في الآخرة قد يأتي على جميع الحسنات، حتى لا يبقي منها شيئًا.
- معاملة الله للخلق قائمة على العدل والحق.