Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللهُمَّ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ، فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنَ المُسْلِمِينَ سَبَبْتُهُ أَوْ لَعَنْتُهُ أَوْ جَلَدْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ زَكَاةً وَرَحْمَةً».
Fassara
Daga Abu Huraira - Allah Ya yarda da shi - ya ce: Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Ya Allah ! Kaɗai ni mutum ne, duk mutum daga cikin musulmai da na zage shi ko na tsine masa ko na dake shi to Ka sanya hakan ya zama tsarki da rahama gare shi».
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbat agare shi - ya yi addu'a sai ya ce: Ya Allah ? Kaɗai ni mutum ne, ina yin fushi kamar yadda ɗan Adam yake yin fushi, duk muminin da na cutar da shi ko na zage shi na aibanta shi, ko na tsine masa na yi masa mummunar addu'a da korewa daga rahamarKa, ko na dake shi da bulala, to ka sanya hakan ya zama tsarkaka da kusanci da tsarkakewa da kaffara da kuma rahamar da zaka yi masa rahama da ita.
Fa'idoji
- Girman ɗabi'un Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi -.
- Ibnu Hajar ya ce: A cikin Hadisin akwai cikar tausayinsa - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ga al'ummarsa da kuma kyawawan ɗabi'unsa da karamcin zatinsa, inda ya fuskanci abin da ya afku daga gare shi da gyarawa da kuma girmamawa.
- Nawawi ya ce: Idan an ce: Ta yaya zai yi mummunar addu'a akan wanda bai cancanci mummunar addu'a ba ? ko ya zage shi ko ya tsine masa da makamancin hakan? Amsa ita ce abin da malamai suka amsa da shi, a taƙaice ta fuska biyu: Na farkonsu: Abin da ake nufi da wanda bai cancanci hakan ba a wurin Allah - Maɗaukakin sarki -, haka a cikin baɗinin al'amari, sai dai cewa shi a zahiri ya cancanci hakan, sai (Annabi) tsira da amincin Allah su tabbata agare shi ya bayyanar da cancantarsa ga hakan da alamu na shari'a, kuma ya zama a baɗini al'amari bai cancanci hakan ba, kuma shi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - abin umarta ne da yin hukunci a zahiri, Allah ne Yake jiɓintar sirrika. Na biyu: Cewa abin da ya faru na zaginsa da mummunar addu'arsa da makancinsa to ba abin nufi ba ne, kai shi yana daga abin da al'adar larabawa ta gudana da shi a cikin sadar da zancensu ba tare da niyya ba. Kamar faɗinsa: Damanka ya talauta, da ciwo ya sameka a fata da maƙogwaro, a cikin wannan hadisn: (Kada shekarunka su yi yawa), a cikin hadisin Mu'awiya: Kada Allah Ya ƙosar da cikinka, da makamancin haka, basa nufin wani abu daga haƙiƙanin addu'a, sai (Annabi) tsira da amincin Allah su tabbata agare shi ya ji tsoron kada amsa addu'ar ta dace da wani abu daga hakan, sai ya roƙi Ubangijinsa - tsarki ya tabbatar maSa Ya ɗaukaka - ya kwaɗaitar da ya sanya hakan ya zama rahama da kaffara da kusanci da tsarkakkewa da kuma lada, kaɗai hakan yana bayyana ne daga gare shi a lokaci kaɗan daga cikin zamaninsa, Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - bai kasance mai alfasha ba, haka ba ya ɗorawa kansa yawan yin alfasha, kuma ba mai yawan tsinuwa ba ne, ba kuma mai ɗaukar fansa ne da kansa ba.
Sharhi: العربية
دعا النبي صلى الله عليه وسلم فقال: اللهم إنما أنا بشر، أغضب كما يغضب البشر، فأيُّ مؤمن آذيته أو سببته وشتمته، أو لعنته ودعوت عليه بالطرد من رحمتك، أو جلدته وضربته، فاجعل ذلك له زكاة وقربة وتطهيرًا وكفارة ورحمة ترحمه بها.
- عظيم خلق النبي صلى الله عليه وسلم.
- قال ابن حجر: في الحديث كمال شفقته صلى الله عليه وسلم على أمته وجميل خلقه وكرم ذاته حيث قصد مقابلة ما وقع منه بالجبر والتكريم.
- قال النووي: فإن قيل: كيف يدعو على من ليس هو بأهل للدعاء عليه أو يسبه أو يلعنه ونحو ذلك؟ فالجواب ما أجاب به العلماء، ومختصره وجهان: أحدهما: أن المراد ليس بأهل لذلك عند الله تعالى، وفي باطن الأمر، ولكنه في الظاهر مستوجب له، فيظهر له صلى الله عليه وسلم استحقاقه لذلك بأمارة شرعية، ويكون في باطن الأمر ليس أهلًا لذلك، وهو صلى الله عليه وسلم مأمور بالحكم بالظاهر، والله يتولى السرائر. والثاني: أن ما وقع من سبه ودعائه ونحوه ليس بمقصود، بل هو مما جرت به عادة العرب في وصل كلامها بلا نية، كقوله: تَرِبَت يمينك، وعَقْرَى حَلْقَى، وفي هذا الحديث: (لا كبرت سنك)، وفي حديث معاوية: لا أشبع الله بطنك، ونحو ذلك، لا يقصدون بشيء من ذلك حقيقة الدعاء، فخاف صلى الله عليه وسلم أن يصادف شيء من ذلك إجابة، فسأل ربه سبحانه وتعالى ورغب إليه في أن يجعل ذلك رحمة وكفارة، وقربة وطهورًا وأجرًا، وإنما كان يقع هذا منه في النادر والشاذ من الأزمان، ولم يكن صلى الله عليه وسلم فاحشًا ولا متفحِّشًا ولا لعانًا ولا منتقمًا لنفسه.