Chanzo: HadeethEnc.com, Kiswahili v1.18.0
Matini ya Kiarabu
عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ اليَمَانِ رَضيَ اللهُ عنه: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ، ثُمَّ قَالَ: «اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَجْمَعُ أَوْ تَبْعَثُ عِبَادَكَ».
Tafsiri
Kutoka kwa Hudheifa bin Yamaani -radhi za Allah ziwe juu yake-: Ya kwamba Mtume rehema na amani ziwe juu yake alikuwa anapotaka kulala anaweka mkono wake chini ya kichwa chake, kisha anasema: "Ewe Mwenyezi Mungu nikinge na adhabu yako siku utakapowakusanya au kuwafufua waja wako".
Ufafanuzi
Alikuwa Mtume rehema na amani ziwe juu yake anapochukua malazi yake kwa ajili ya kulala, anauchegemea mkono wake wa kulia na anauwekea shavu lake la kulia, akasema: "Ewe Mwenyezi Mungu" Mola wangu Mlezi "Nikinge" na unihifadhi kutokana na "adhabu yako" na mateso yako "siku utakapowakusanya au kuwafufua waja wako" katika siku ya hesabu, siku ya Kiyama.
Mafunzo
- Fadhila za dua hii yenye baraka, na sunna ya kudumu nayo kwa kumuiga Mtume rehema na amani ziwe juu yake.
- Sunna ya kulalia upande wa kulia.
- Amesema Assanadi: Kauli yake "Ewe Mwenyezi Mungu nikinge na adhabu yako" Inaonyesha kuwa inampasa mwenye akili aufanye usingizi kuwa nyenzo ya kukumbuka kifo na kufufuliwa kunakofuata baada yake.
- Kinga dhidi ya adhabu ya Mwenyezi Mungu siku ya Kiyama inakuwa kwa fadhila ya Mwenyezi Mungu na rehema yake, kwa kumuwezesha mja kufanya matendo mema na msamaha wa Mwenyezi Mungu kwa madhambi yake.
- Unyenyekevu wa Mtume rehema na amani ziwe juu yake kwa Mola wake Mlezi na Mmiliki wake Mtukufu.
- Kumethibitishwa kukusanywa na kurejea, na kwamba watu watarejea kwa Mola wao Mlezi ili awahesabu juu ya matendo yao, atakayekuta kheri basi na amshukuru Mwenyezi Mungu Mtukufu, na atakayekuta kinyume na hivyo basi asimlaumu yeyote isipokuwa nafsi yake, bali haya ni matendo ya waja anawakusanyia Mwenyezi Mungu kwao.
- Pupa ya Maswahaba radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yao katika kubainisha hali za Mtume rehema na amani ziwe juu yake katika kulala kwake.
- Kauli yake: "Aliweka mkono wake wa kulia chini ya shavu lake" nayo ni katika kawaida yake rehema na amani ziwe juu yake kuanzia kulia katika kila kitu isipokuwa yale yaliyokuwa kinyume chake.
- Kulalia upande wa kulia hurahisisha kuzinduka, kwa sababu moyo huwa hautulii katika hali hiyo, na huustarehesha moyo; kwa sababu huwa uko upande wa kushoto, endapo mja atalala kwa upande wa kushoto ataudhuru moyo kwa sababu ya viungo kuuelemea.
Ufafanuzi: العربية
كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا أخذ مضجعه لينام، توسَّد يدَه اليمنى ووضع خده الأيمن عليها، وقال: «اللَّهُمَّ» ربي «قِنِي» واحفظني من «عَذَابَكَ» وعقابك «يَوْمَ تَجْمَعُ أَوْ تَبْعَثُ عِبَادَكَ» ليوم الحساب، يوم القيامة.
- فضل هذا الدعاء المبارك، واستحباب المحافظة عليه اقتداء بالنبي صلى الله عليه وسلم.
- استحباب الاضطجاع على الشق الأيمن.
- قال السندي: قوله (اللهم قني عذابك)، فيه أنه ينبغي للعاقل أن يجعل النوم وسيلة لذكر الموت والبعث الذي بعده.
- الوقاية من عذاب الله يوم القيامة تكون بفضل الله ورحمته، بتوفيق العبد للعمل الصالح ومغفرة الله لذنوبه.
- تواضع النبي صلى الله عليه وسلم لربه ومولاه تعالى.
- إثبات الحشر والمعاد، وأن الناس راجعون إلى ربهم ليحاسبهم على أعمالهم، فمن وجد خيرًا فليحمد الله تعالى، ومن وجد دون ذلك فلا يلومن إلا نفسه، وإنما هي أعمال العباد يحصيها الله عليهم.
- حرص الصحابة رضي الله عنهم على بيان أحوال النبي صلى الله عليه وسلم في نومه.
- قوله: "وضع يده اليمنى تحت خده" وهو من عادته صلى الله عليه وسلم التيمن في كل شيء إلا ما ورد الدليل على خلافه.
- النوم على الشق الأيمن أسرع إلى الانتباه لعدم استقرار القلب في تلك الحالة، وأهنأ للقلب؛ لأنه في الجهة اليسرى، فلو نام العبد على الجهة اليسرى يضر بالقلب لميل الأعضاء عليه.