Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عن جابِر بن عبد الله رضي الله عنهما قال: «جاء رجل والنبي صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ الناس يوم الجمعة، فقال: صليت يا فلان؟ قال: لا، قال: قم فاركع ركعتين، -وفي رواية: فصل ركعتين-».
Fassara
Daga jabir dan Abdullahi- Allah ya kara yarda a garesu su biyun- ya ce: { Wani mutum ya zo a lokacin annabi- mai tsira da amincin Allah su kara tabbata a gareshi- yana yiwa mutane huduba a ranar juma`a. sai ya ce: kayi salla ne ya kai wane? sai ya ce: a`a, sai annabi ya ce: tashi kayi raka`a biyu- a wata ruwayar kuma: yi sallah raka`a biyu- }
Sharhi
Sulaiku algadafaniy ya shiga masallacin Annabi a lokacin annabi maitsira da amincin Allah yana yiwa mtane huduba, sai ya zauna don ya ji huduba, alhalin bai yi sallar gaisuwar masallaci ba, kodai saboda ya jahilci hukuncin ta ko kuma yana zaton sauraraon hudubar yafi muhimmanci, amma hakan bai hana annabi mai tsira da amincin Allah su kara tabbata a gareshi ya tunatar da shi ba shagaltuwar sa da huduba bai hana shi ya tsaya ya sanar da shi ba, har magana ma yayi masa da cewa: shin kayi sallah ya kai wane a gefen masallaci kafin na ganka? sai ya ce: a`a sai ya ce : tashi kayi raka`a biyu a cikin riwayar muslim ya umarce shi da ya takaita raka`o`in ma`ana ya saukaka su, ya fadi hakan ne a cikin babban taro domin ya koyar da mutumin cikin lokacin bukata, kuma domin koyarwar ta zamo gamammiya abar yadawa tsakanin mahalarta masallacin. Duk wanda ya shiga masallaci alhalin mai huduba yana huduba to abin shar`antawa a gareshi shi ne yin salla. dalilin da yake nuni akan haka shi ne wannan hadisin, da kuma hadisin: ''Idan dayan ku yazo a ranar juma`a alhalin limami yana huduba, to lallai yayi raka`a guda biyu''. saboda haka imamun-nawawiy ya fada a cikin sharhin muslim a wurin fadar sa mai tsira da aminci su kara tabbata a gareshi: ''Idan dayanku yazo alhalin limami yana huduba to lallai yayi raka`o`i biyu ya kuma takaita a cikin su'' sai ya ce: wannan nassi ne da baya neman karin bayani, ba kuma na zaton wannan lafazin zai isa zuwa ga wani masani da ya tabbatar da ingancinsa sa`annan kuma ya saba masa.
Sharhi: العربية
دخل سُلَيْكٌ الْغَطَفَانِيُّ المسجد النبوي والنبي صلى الله عليه وسلم يخطب الناس، فجلس ليسمع الخطبة، ولم يصل تحية المسجد؛ إما لجهله بحكمها، أو ظنه أن استماع الخطبة أهم، فما منع النبي صلى الله عليه وسلم تذكيره واشتغاله بالخطبة عن تعليمه، بل خاطبه بقوله: أصليت يا فلان في طرف المسجد قبل أن أراك؟ قال: لا، فقال: قم فاركع ركعتين، وفي رواية لمسلم أمره أن يتجوز فيهما أي: يخففهما، قال ذلك بمشهد عظيم؛ ليُعَلِّمَ الرجل في وقت الحاجة، وليكون التعليم عامًّا مشاعاً بين الحاضرين. ومن دخل المسجد والخطيب يخطب المشروع له الصلاة، ويدل عليه هذا الحديث، وبحديث: "إذا جاء أحدكم يوم الجمعة والإمام يخطب، فليركع ركعتين". ولذا قال النووي في شرح مسلم عند قوله صلى الله عليه وسلم : "إذا جاء أحدكم والإمام يخطب فليركع ركعتين وليتجوز فيهما" قال: هذا نص لا يتطرق إليه تأويل، ولا أظن عالما يبلغه هذا اللفظ ويعتقده صحيحا فيخالفه.
- مشروعية خطبتَي الجمعة، وأن هذا من شعارها الذي يلزم الإتيان به.
- أهمية تحية المسجد؛ لأن النبي -صلى الله عليه وسلم- قطع خطبته وأمر بهما، ومع انشغال المصلي بهما عن سماع الخطبة.
- جواز الكلام حال الخطبة للخطيب، ومن يخاطبه للحاجة والمصلحة.
- أن النبي -صلى الله عليه وسلم- لا يسكت عن خطأ يراه في أي حال.
- أن الجلوس الخفيف لا يذهب وقتها وسنيتها؛ لأن الرجل جلس، فأمره النبي -صلى الله عليه وسلم- أن يقوم ويصلي، ولكن يكون فعلها قبل الجلوس أداءً وبعده قضاء.
- مشروعية تحية المسجد وتأكُّدُها، وأنها ركعتان.
- أن لا يزيد في الصلاة على ركعتين؛ لأنه لابد من الإنصات للخطيب.