Majiya: HadeethEnc.com, Hausa v1.25.0
Rubutun Larabci
عن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «من الكبائر شَتْمُ الرجل والديه» قيل: وهل يسبّ الرجل والديه؟ قال: «نعم، يسبّ أبا الرجل فيسبّ أباه، ويسبّ أمّه، فيسبّ أمّه».
Fassara
Daga Abdullah bn Amr bin Al-Aas - Allah ya yarda da su - cewa Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: "Daya daga cikin manyan zunubai shi ne mutum ya zagi iyayensa." Aka ce: Shin mutumin yana zagin iyayensa ne? Sai ya ce: Ee, ya zagi mahaifin mutum, ya zagi mahaifinsa, mahaifiyarsa kuma ta zagi mahaifiyarsa.
Sharhi
Hadisin yana nuna girman hakkin iyaye, kuma haifar musu da cutarwa da tozarta su babban laifi ne, idan kuwa hakan zai sa a zage su kuma a la'ance su, to la'antar su kai tsaye ta fi muni. Bayan an gaya masa cewa zagin su babban zunubi ne, mahalarta taron sun yi mamakin hakan, saboda ya yi nesa da hankulan su cewa mutumin ya rantse wa iyayen sa kai tsaye, don haka ya fada masu cewa hakan na iya faruwa ta hanyar sa su su zage su, lokacin da mahaifin mutumin da mahaifiyarsa suka ci mutuncin mutumin da mahaifinsa da mahaifiyarsa.
Sharhi: العربية
الحديث دليل على عظم حق الأبوين، وأن التسبب إلى أذيتهما وشتمهما من كبائر الذنوب، وإذا كان هذا في التسبب إلى شتمهما ولعنهما فإن لعنهما مباشرة أقبح. فبعد أن أخبر أن شتمهما من الكبائر تعجب الحاضرون من ذلك، لأنه بعيدٌ عن أذهانهم أن يسب الرجل والديه مباشرة، فأخبرهم أن ذلك قد يقع عن طريق التسبب في شتمهما، حين يشتم أبا الرجل وأمه فيسب الرجل أباه وأمه.
- الواجب على الإنسان الكف عن سب الناس، وسب آبائهم؛ لأنه من الكلام المحرم، ولأنه سبب يؤدي إلى سب أبيه وأمه فيكون عاقًّا لهما بذلك.
- المتسبب يشارك المباشر في عمله في الخير والشر.
- شتم الرجل أباه وأمه من كبائر الذنوب.
- الدلالة على قاعدتين من قواعد الشريعة: الأولى: قاعدة سد الذرائع، فما كان ذريعة ووسيلة إلى محرم فهو محرم. الثانية: قاعدة الوسائل لها أحكام المقاصد.