Chanzo: HadeethEnc.com, Kiswahili v1.18.0
Matini ya Kiarabu
عَنْ جَابِرٍ رضي الله عنه قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِثَلَاثٍ يَقُولُ: «لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ بِاللهِ الظَّنَّ».
Tafsiri
Imepokelewa kutoka kwa Jabiri -radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake- amesema: Nilimsikia Mtume -rehema na amani ziwe juu yake- kabla ya kufa kwake kwa siku tatu akisema: "Asife mmoja wenu isipokuwa afe katika hali ya kumdhania vizuri Mwenyezi Mungu"
Ufafanuzi
Mtume rehema na amani ziwe juu yake amemhimiza muislamu kuwa asife isipokuwa katika hali ya kumdhania vizuri Mwenyezi Mungu kwa kuwa na matarajio makubwa ya kheri wakati wa kufikwa na mauti kuwa Mwenyezi Mungu atamhurumia na kumsamehe, kwa sababu hofu hutakiwa kwa ajili ya kufanya vizuri katika matendo, na katika hali hiyo si hali ya kufanya amali yoyote, kinachotakiwa hapo nikuwa na matumaini makubwa.
Mafunzo
- Pupa ya Mtume rehema na amani ziwe juu yake katika kuuelekeza umma wake, na huruma yake kubwa kwao katika hali zake zote; hata katika maradhi ya kifo chake unaunasihi umma wake na anauelekeza katika njia za kuokoka.
- Amesema Attwaibi: Fanyeni matendo yenu kuwa mazuri hivi sasa ili dhana yenu iwe nzuri kwa Mwenyezi Mungu wakati wa kifo, kwani yatakayekuwa mabaya matendo yake kabla ya kifo chake atakuwa na dhana mbaya wakati wa kufa kwake.
- Hali kamili ya mja nikuwa kati ya matumaini na hofu, na mapenzi makubwa; mapenzi ndio kipando, na matumaini ndio gurudumu, na hofu ndio mwendo, na Mwenyezi Mungu ndiye mfikishaji kwa neema zake na karama zake.
- Inalazimu kwa atakayekuwa karibu na aliyefikwa na mauti azidishe kwake kumpa matumaini na kumdhania vizuri Mwenyezi Mungu, katika hadithi hii Mtume rehema na amani ziwe juu yake ameyasema haya kabla ya kufa kwake kwa siku tatu.
Ufafanuzi: العربية
حَثَّ النبيُّ صلى الله عليه وسلم المسلمَ بأن لا يموت إلا وهو يُحسِنُ الظنَّ بالله بتَغْلِيْبِه جانبَ الرجاء عند الاحتضار بأن الله يرحمُه ويعفو عنه، لأن الخوف مطلوب لتحسين العمل، وتلك الحالة ليست حالة الأعمال، فالمطلوب فيها غَلَبَةُ الرجاء.
- حِرْص النبيِّ صلى الله عليه وسلم على إرشاد أمته، وشدة رأفته بها في جميع أحواله؛ حتى في مرض موته ينصح أمتَه ويدلُّها على مسالك النجاة.
- قال الطيبي: أحسنوا أعمالكم الآن حتى يَحْسُنَ ظنُّكم بالله عند الموت، فإنَّ مَن ساء عملُه قبل الموت يَسوء ظنُّه عند الموت.
- أكمل الأَحْوال للعبد اعْتدال الرَّجاء والخوف، وغلبةُ الحب؛ فالمحبَّة هي المرْكَبُ، والرَّجاء حادٍ، والخوف سائق، والله الموصل بمنِّه وكرمه.
- ينبغي على من كان قريبًا ممن حَضَرَه الموت أنْ يُغَلِّب عنده جانب الرجاء وحسن الظن بالله، ففي هذا الحديث أنه صلى الله عليه وسلم قال ذلك قبل أن يموت بثلاث.